Incoterms FCA vs DAP bij export naar Engeland: wie boekt de vervoerder en wie draagt het risico?

Incoterms FCA betekenis en DAP betekenis in het kort

FCA (Free Carrier): de verantwoordelijkheid van de verkoper eindigt zodra de goederen aan de vervoerder van de koper zijn overgedragen. De koper regelt en betaalt het hoofdvervoer en de invoerafhandeling in het VK (bron: ICC Incoterms® 2020).

DAP (Delivered at Place): de verkoper regelt het vervoer tot aan de afgesproken plaats bij de koper, maar de koper verzorgt nog steeds de invoeraangifte en betaalt de rechten.

Incoterms® 2020 zijn contractregels van de ICC: ze verdelen kosten en risico tussen twee bedrijven. Na de brexit zijn FCA en DAP de meest gebruikte regels in de handel met het VK, omdat ze de douaneproblemen van EXW (Ex Works) en DDP (Delivered Duty Paid) vermijden. Een overzicht van alle gangbare regels vindt u in ons artikel Incoterms voor handel met het VK.

Verschil FCA en DAP: vergelijkingstabel

Beide regels laten de Britse invoerrechten en invoer-btw bij de koper. Geen van beide maakt de verkoper belastingplichtig in het VK. Het onderscheid is wie het hoofdvervoer boekt en wiens probleem het is als de vrachtwagen aan de grens staat.

Moet u snel kiezen, lees de tabel dan van onder naar boven: de regels over rechten en btw zijn identiek, dus de keuze draait om controle over de vervoerder en het risico op wachttijd. Een uitgebreidere kostenverdeling staat in ons Engelstalige artikel wie betaalt rechten en btw bij transport naar het VK (EN).

FCA (Free Carrier): "ik laad, u vervoert"

FCA is een moderne en veiligere variant van het oude EXW.

U als exporteur bent verantwoordelijk voor:

1. het verpakken van de goederen;
2. het laden op het voertuig dat de klant stuurt;
3. de uitvoeraangifte.

De klant (importeur) is verantwoordelijk voor:

1. het hoofdvervoer van de EU naar het VK;
2. de invoerafhandeling in het VK;
3. de invoerrechten en btw in het VK.

Waarom is FCA beter dan EXW? Bij EXW regelt de klant ook de uitvoeraangifte. Gebeurt dat slordig of via een buitenlandse agent, dan loopt u het risico dat u geen IE599-uitvoerbevestiging ontvangt. Bij FCA geeft u de uitvoeraangifte zelf in opdracht aan uw eigen douanevertegenwoordiger. Zo houdt u volledige controle over het uitvoerbewijs, en daarmee over het btw-nultarief (0%) voor de export. Meer hierover leest u in wat te doen zonder IE599 (EN).

DAP (Delivered at Place): "ik lever, u klaart in"

DAP is de populairste Incoterm in het wegvervoer naar het VK.

U als exporteur bent verantwoordelijk voor:

1. de uitvoeraangifte;
2. het vervoer van de goederen tot aan de deur van de klant in het VK (of een andere afgesproken plaats);
3. het risico tijdens het vervoer.

De klant (importeur) is verantwoordelijk voor:

1. de invoeraangifte in het VK (de klant moet een douanevertegenwoordiger vinden die de aangifte in CDS indient);
2. de betaling van invoerrechten en btw in het VK;
3. het lossen van de goederen.

De kritieke grens: uw verantwoordelijkheid eindigt bij levering van de goederen "gereed voor lossing". Maar let op: de chauffeur kan het VK niet in voordat de klant de invoerafhandeling heeft geregeld (of in elk geval een vooraf ingediende aangifte). Is de klant te laat, dan wacht úw voertuig aan de grens.

Wie betaalt invoerrechten in Engeland bij FCA en DAP?

In beide gevallen de koper. Noch FCA noch DAP maakt de verkoper aansprakelijk voor Britse invoerrechten of invoer-btw; dat is precies het verschil met DDP. Wil de verkoper toch zelf de Britse invoer op zich nemen (dan schuift u in feite op naar DDP), dan gelden drie Britse regels die Incoterms niet regelen.

1. Een verkoper zonder vestiging in het VK kan de invoeraangifte niet zomaar zelf doen

Incoterms bepalen niet wie de Britse wet als aangever accepteert en dragen ook geen eigendom over. Volgens de HMRC-richtlijnen moet voor klanten die niet in het VK gevestigd zijn indirecte vertegenwoordiging worden gebruikt, en de vertegenwoordiger moet zelf in het VK gevestigd zijn. Bij indirecte vertegenwoordiging zijn de agent en de opdrachtgever hoofdelijk aansprakelijk voor de douaneschuld. De agent draagt dus het risico op de rechten van de verkoper, en prijst dat ook in.

2. DDP betekent Britse btw-registratie vanaf de eerste verkoop, zonder drempel

De registratiedrempel van £90.000 geldt voor bedrijven die in het VK gevestigd zijn. Voor een niet in het VK gevestigde belastingplichtige (NETP) geldt die drempel niet. Een NETP moet zich voor btw registreren zodra het enige belastbare levering in het VK verricht, binnen 30 dagen na de eerste levering. Dat is de echte kostenpost achter het gebruikelijke advies om DDP voor eenmalige zendingen te vermijden: niet de douanepapieren, maar een blijvende Britse btw-registratie met aangifteplicht.

3. Uitgestelde btw-afdracht (PVA) is voor de koper, en alleen als de aangifte dat vermeldt

Bij zowel DAP als FCA kan de Britse koper de invoer-btw in zijn btw-aangifte verwerken in plaats van die aan de grens te betalen. Vooraf toestemming van HMRC is niet nodig, maar aan twee voorwaarden moet tegelijk zijn voldaan: de goederen zijn bestemd voor de bedrijfsvoering van de importeur, en het btw-nummer van de importeur staat op de invoeraangifte. Dient een douanevertegenwoordiger de aangifte in, dan vereist HMRC schriftelijke instructies van de importeur voordat de agent uitgestelde btw-afdracht mag toepassen. Voor zendingen boven £135 die via Royal Mail Group worden ontvangen, is uitgestelde afdracht niet mogelijk. Zie ook ons artikel over PVA in het VK.

Wie regelt de douane-aangifte in Engeland bij DAP?

De koper. Bij DAP dient de verkoper de uitvoeraangifte in de EU in en levert hij op de afgesproken plaats; de Britse invoeraangifte is de verplichting van de koper. Daarom heeft de verkoper ook geen GB-EORI nodig. Een GB-EORI wordt pas relevant als de verkoper zelf als importeur in het VK optreedt, en dan moet hij, zonder Britse vestiging, ook een in het VK gevestigde indirecte vertegenwoordiger aanstellen. Meer over EORI-nummers leest u in EORI voor handel met het VK.

De grensregel die bepaalt of DAP pijn doet

Op GVMS-locaties moet de vervoerder vóór aanbieding van de goederen in de haven over een goods movement reference (GMR) beschikken met daarin de aangiftereferenties van alles wat op het voertuig staat. Ontbrekende of onvolledige instructies kunnen een boete van maximaal £2.500 opleveren. Bij FCA is dat de vrachtwagen en het probleem van de koper. Bij DAP staat de vrachtwagen van de verkoper in de rij; daarom hoort in een DAP-offerte een clausule over wachttijd. Is het al gebeurd, lees dan wat te doen als de GMR aan de Britse grens ontbreekt (EN).

FCA of DAP bij export naar het VK: wanneer kiest u wat?

Kies FCA als:

• u zich niet wilt bezighouden met het regelen van transport en veerverbindingen;
• de klant een eigen logistiek heeft en de goederen met een eigen voertuig wil ophalen;
• u het risico wilt overdragen op het moment van laden in Nederland, België of een ander EU-land.

Kies DAP als:

• u de klant een betere service wilt bieden (levering tot aan de deur);
• u een goede vervoerder hebt die de overtochten naar het VK regelt;
• u zelf de levertijd wilt bewaken.

Wat kunt u beter vermijden?

• EXW: u verliest de controle over het IE599-uitvoerbewijs.
• DDP (tenzij u weet wat u doet): u krijgt belastingverplichtingen in het VK (Britse btw-registratie), wat bij een eenmalige zending veel administratieve kosten met zich meebrengt.

Veelgestelde vragen over Incoterms FCA vs DAP

Wat is het verschil tussen FCA en DAP bij export naar Engeland?

Bij FCA boekt en betaalt de koper het hoofdvervoer en gaat het risico over bij overdracht aan zijn vervoerder in de EU. Bij DAP boekt de verkoper het vervoer en gaat het risico pas over op de afgesproken plaats in het VK, gereed voor lossing. In beide gevallen betaalt de koper de Britse invoerrechten en invoer-btw.

Wie betaalt de Britse invoerrechten en btw bij FCA?

De koper, net als bij DAP. Geen van beide regels maakt de verkoper aansprakelijk voor Britse invoerrechten of invoer-btw; dat onderscheidt ze van DDP. Het verschil tussen FCA en DAP is wie het hoofdvervoer boekt en wie de kosten van wachten aan de grens draagt, niet wie de rechten betaalt.

Wie regelt de douane-aangifte in Engeland bij DAP?

De koper. De verkoper dient de uitvoeraangifte in de EU in en levert op de afgesproken plaats; de Britse invoeraangifte is de verplichting van de koper, dus de verkoper heeft geen GB-EORI nodig. Treedt de verkoper toch zelf als importeur op, dan moet hij zonder Britse vestiging een in het VK gevestigde indirecte vertegenwoordiger aanstellen.

Kan de koper uitgestelde btw-afdracht gebruiken bij een DAP- of FCA-zending?

Ja, als de koper in het VK voor de btw is geregistreerd. Vooraf toestemming van HMRC is niet nodig, maar de goederen moeten voor de bedrijfsvoering van de importeur zijn en zijn btw-nummer moet op de invoeraangifte staan. Dient een douanevertegenwoordiger de aangifte in, dan vereist HMRC vooraf schriftelijke instructies van de importeur.

Waarom blijft een DAP-vrachtwagen vaker aan de Britse grens staan dan een FCA-vrachtwagen?

Omdat het voertuig bij DAP tot de transportketen van de verkoper hoort, terwijl de invoeraangifte bij de koper ligt. Op GVMS-locaties moet de vervoerder vóór aanbieding in de haven een GMR met de aangiftereferenties hebben. Klaart de koper te laat in, dan wacht de vrachtwagen van de verkoper. Bij FCA treft dezelfde vertraging het voertuig van de koper zelf.

Wanneer kies ik FCA in plaats van DAP voor een zending naar het VK?

Kies FCA als de klant eigen vervoer heeft, als u geen transport en overtochten wilt regelen of als u het risico al bij het laden in de EU wilt overdragen. Kiest u toch DAP, neem dan een clausule over wachttijd op in uw offerte of spreek een escalatieroute af voor het geval de GMR ontbreekt.

Samenvatting

• FCA = "U haalt de goederen op, maar ik regel de uitvoerdocumenten." Fiscaal veilig voor de exporteur.
• DAP = "Ik lever de goederen bij u af, maar u betaalt de invoerrechten." Gemakkelijk voor beide partijen, mits de wachttijd aan de grens in de offerte is geregeld.

Beide regels zijn veilig voor een exporteur in de EU, op voorwaarde dat de uitvoeraangifte in het land van vertrek goed wordt afgehandeld.

Officiële bronnen

• GOV.UK: Customs declarations – directe en indirecte vertegenwoordiging (in het Engels) – GOV.UK / HMRC, 2026-08-27
• HMRC VATREG37150: niet-gevestigde belastingplichtigen (NETP) (in het Engels) – GOV.UK / HMRC, 2026-08-27
• VAT Notice 700/1: wie moet zich voor btw registreren (in het Engels) – GOV.UK / HMRC, 2026-08-27
• GOV.UK: invoer-btw verwerken in de btw-aangifte (PVA) (in het Engels) – GOV.UK / HMRC, 2026-08-27
• GOV.UK: Get a goods movement reference (GVMS) (in het Engels) – GOV.UK / HMRC, 2026-08-27
• GOV.UK: Customs debt liability – aansprakelijkheid voor de douaneschuld (in het Engels) – GOV.UK / HMRC, 2026-08-27
• GOV.UK: Using the Customs Declaration Service (CDS) (in het Engels) – GOV.UK / HMRC, 2026-08-27
• GOV.UK: Import goods into the UK – goederen invoeren in het VK (in het Engels)

Hulp nodig bij export naar het VK?

Twijfelt u tussen FCA en DAP, of wilt u de uitvoer- en invoerstappen voor een zending naar Groot-Brittannië op een rij hebben? Beschrijf de goederen, de route en de afgesproken Incoterm via de contactpagina (EN). Zie ook onze pagina over ondersteuning bij export naar het VK (EN).

Toelichting: deze informatie is bedoeld als praktische uitleg op basis van de hierboven genoemde officiële richtlijnen van GOV.UK en HMRC. Het is geen bindende uitspraak van de autoriteiten en geen juridisch of fiscaal advies. Controleer de voorwaarden voor uw specifieke goederen, route en contract.