Oorsprongsverklaring Engeland: EUR.1 of statement on origin – welk bewijs hebt u nodig?

Preferentiële oorsprong onder de TCA: waarom het bewijs telt

Vóór de brexit gingen goederen zonder rechten en zonder oorsprongsbewijs tussen het VK en de EU. Sinds 1 januari 2021 regelt de TCA de handel. De overeenkomst kent een tarief van 0%, maar alleen voor goederen die aan de oorsprongsregels (rules of origin) voldoen. Zonder geldig oorsprongsbewijs rekent de douane het volledige MFN-tarief (Most Favoured Nation), dat afhankelijk van het product kan oplopen van enkele tot tientallen procenten.

De eerste vraag is dus niet welk document u kiest, maar of uw product echt als „van oorsprong uit de EU” of „van oorsprong uit het VK” geldt. De TCA bevat productspecifieke regels, bijvoorbeeld een eis van voldoende be- of verwerking of een criterium voor de toegevoegde waarde. Pas als het product voor de preferentie in aanmerking komt, kiest u het bewijs. Een overzicht van de TCA-preferenties vindt u in ons artikel TCA EU–VK: oorsprong en preferentieel invoerrecht; de juiste goederencode zoekt u op met HS-code opzoeken voor Engeland.

De algemene regels voor oorsprongsbewijs staan op GOV.UK: Get proof of origin for your goods (in het Engels); de specifieke regels voor de handel tussen de EU en het VK op GOV.UK: Claiming preferential rates of duty between the UK and EU (in het Engels).

EUR.1 certificaat voor Engeland: wordt het nog gebruikt?

Nee. Het EUR.1-certificaat (movement certificate) is geen oorsprongsbewijs onder de TCA. De GOV.UK-richtlijnen voor de handel tussen het VK en de EU noemen alleen twee bewijzen: de oorsprongsverklaring van de exporteur en de kennis van de importeur (importer's knowledge). Vraagt een Britse afnemer of leverancier om een EUR.1 voor een zending tussen de EU en het VK, dan is het juiste document een oorsprongsverklaring.

Oorsprongsverklaring UK of kennis van de importeur: het verschil

De importeur claimt de preferentie op basis van een van deze twee bewijzen. REX is geen apart document, maar het referentienummer van de EU-exporteur dat in de oorsprongsverklaring staat.

Kenmerk	Oorsprongsverklaring (statement on origin)	Kennis van de importeur
Opgesteld door	De exporteur, op de factuur of een ander handelsdocument	De importeur, op basis van informatie over de oorsprong van het product
Referentienummer exporteur	EU-exporteur: REX-nummer (nodig bij zendingen met een totale waarde boven EUR 6.000); Britse exporteur: EORI-nummer	Niet van toepassing
Geldigheid	Invoer in het VK: 2 jaar na de datum van opstelling; uitvoer naar de EU: 12 maanden	—
Voorwaarde	De goederen voldoen aan de productspecifieke oorsprongsregels van de TCA

Tip: verstuurt u vanuit de EU regelmatig zendingen van meer dan EUR 6.000 naar het VK, dan hebt u een REX-nummer nodig om een oorsprongsverklaring te kunnen opstellen.

Wanneer is een REX-nummer nodig?

REX (Registered Exporter system) is het systeem van geregistreerde exporteurs. Met een REX-nummer verklaart u de oorsprong zelf, zonder dat de douane per zending een certificaat afgeeft.

• De exporteur registreert zich eenmalig in de REX-database.
• Met het REX-nummer stelt de exporteur de oorsprongsverklaring zelf op, op de factuur of een ander handelsdocument.
• Voor een geregistreerde exporteur geldt geen grens voor de waarde van de zending.
• Zonder REX-nummer mag een EU-exporteur alleen een verklaring opstellen voor zendingen tot en met EUR 6.000.

De registratie vraagt een EU-exporteur elektronisch aan bij de douaneautoriteit van de lidstaat waar het bedrijf gevestigd is (in Polen bijvoorbeeld via het PUESC-portaal). Voor de registratie zelf worden geen officiële kosten gerekend; reken wel op tijd voor de documentatie en de behandeling. Een Britse exporteur heeft geen REX-nummer nodig en vermeldt zijn EORI-nummer; zie ook EORI voor handel met het VK.

Verplichtingen van de exporteur:

• De exporteur is zelf verantwoordelijk voor de juistheid van de verklaring.
• Een kopie van de verklaring en de onderbouwing dat aan de oorsprongsregels is voldaan, bewaart de exporteur ten minste 4 jaar na de datum van opstelling.
• Onjuiste verklaringen kunnen leiden tot intrekking van de REX-status en aansprakelijkheid voor niet-betaalde rechten.

Statement on origin op de factuur: welke tekst komt erop?

De oorsprongsverklaring is een tekst op de handelsfactuur of een ander handelsdocument waarin staat dat de goederen van oorsprong uit de EU (of het VK) zijn. Het is de eenvoudigste vorm van oorsprongsbewijs. De tekst volgens de TCA:

The exporter of the products covered by this document (Exporter Reference No. [REX-nummer van de EU-exporteur of EORI-nummer van de Britse exporteur]) declares that, except where otherwise clearly indicated, these products are of [EU of UK] preferential origin.

[Plaats en datum]

• Volgens GOV.UK mag de verklaring in het Engels of in een andere officiële taal van de EU worden opgesteld; gebruik bij voorkeur dezelfde taal als het onderliggende document.
• Goederen die niet van preferentiële oorsprong zijn, moeten in het document duidelijk als zodanig worden aangeduid.
• Ontbreekt het REX-nummer bij een zending van meer dan EUR 6.000, dan is de verklaring ongeldig en rekent de Britse douane het volledige tarief.

Wat de Britse douane controleert

HMRC (His Majesty's Revenue and Customs) let bij de controle van het oorsprongsbewijs op:

• Formele eisen: is het REX-nummer (EU-exporteur) of EORI-nummer (Britse exporteur) geldig en bevat de verklaring alle vereiste onderdelen?
• Overeenstemming met de factuur: waarde, omschrijving en hoeveelheid moeten kloppen.
• Oorsprongsregels: kan de goederencode wel onder de TCA-preferentie vallen en is de opgegeven oorsprong aannemelijk?
• Geldigheid: bij invoer in het VK is de verklaring 2 jaar geldig na de datum van opstelling, en ze moet geldig zijn op het moment dat de preferentie wordt geclaimd.

Is het oorsprongsbewijs onjuist?

• De importeur betaalt het volledige MFN-tarief (geen preferentie).
• HMRC stuurt een navordering met rente over de rechten die destijds niet zijn betaald.
• Bij een vermoeden van fraude volgt een formeel onderzoek.
• De EU-exporteur kan door de douane in de EU worden benaderd voor een verificatie achteraf.

De importeur bewaart de oorsprongsverklaring (of bij kennis van de importeur alle onderbouwende stukken) volgens GOV.UK 4 jaar na de invoerdatum.

Cumulatie: wanneer materialen uit het VK meetellen

Cumulatie betekent dat materialen of bewerkingen uit het partnerland als eigen materiaal of bewerking mogen worden meegeteld. Onder de TCA geldt bilaterale cumulatie: materialen van oorsprong uit het VK die in de EU worden verwerkt, mogen als EU-materialen gelden, en omgekeerd. In dat geval kan een leveranciersverklaring nodig zijn.

Voorbeeld: een meubelmaker in Polen gebruikt metalen onderdelen uit het VK. Bij de berekening of een fauteuil voor uitvoer naar het VK aan de oorsprongsregels voldoet, tellen die Britse onderdelen mee als oorsprongsmateriaal. Dat kan bepalen of het product wel voor de preferentie in aanmerking komt.

Belangrijke beperking: cumulatie werkt alleen als de laatste bewerking verder gaat dan „minimale bewerkingen”. Eenvoudige assemblage van basisonderdelen is vaak niet genoeg.

Hulp nodig bij het oorsprongsbewijs voor uw zending? Bekijk onze dienst voor EUR.1 en oorsprongsbewijs (EN).

Veelgestelde vragen over de oorsprongsverklaring voor Engeland

Is EUR.1 nodig voor export naar het VK?

Nee. Onder de Handels- en Samenwerkingsovereenkomst tussen de EU en het VK (TCA) wordt het EUR.1-certificaat niet gebruikt. Preferentie wordt geclaimd met een oorsprongsverklaring (statement on origin) die de exporteur op de factuur of een ander handelsdocument opstelt, of op basis van de kennis van de importeur. Een EU-exporteur heeft voor zendingen boven EUR 6.000 een REX-nummer nodig.

Wat is het verschil tussen EUR.1 en een oorsprongsverklaring op de factuur?

Een EUR.1 is een apart certificaat dat in sommige andere handelsakkoorden wordt gebruikt. Voor handel tussen de EU en het VK noemt GOV.UK alleen de oorsprongsverklaring van de exporteur en de kennis van de importeur als bewijs. Vraagt een handelspartner om een EUR.1 voor een zending tussen de EU en het VK, dan is de oorsprongsverklaring op de factuur het juiste document.

Wanneer is een REX-nummer nodig?

Een EU-exporteur heeft een REX-nummer nodig als de totale waarde van de zending hoger is dan EUR 6.000. Een Britse exporteur vermeldt in de verklaring zijn EORI-nummer. Voor de REX-registratie zelf worden geen officiële kosten gerekend.

Welke tekst komt op de factuur?

De TCA-tekst luidt in het Engels: The exporter of the products covered by this document (Exporter Reference No. ...) declares that, except where otherwise clearly indicated, these products are of ... preferential origin. Daarna volgen plaats en datum. U vult het REX-nummer (EU-exporteur) of EORI-nummer (Britse exporteur) in en EU of UK als oorsprong. De verklaring mag in het Engels of in een andere officiële taal van de EU.

Wat als ik het oorsprongsbewijs bij de zending ben vergeten?

De importeur kan de preferentie achteraf claimen, mits een geldig oorsprongsbewijs binnen de door HMRC gestelde termijn (doorgaans tot 3 jaar na de invoer) wordt aangeleverd. Daarvoor wordt de invoeraangifte aangepast en wordt terugbetaling van de te veel betaalde rechten gevraagd.

Mag de oorsprongsverklaring na de factuurdatum worden opgesteld?

Nee. De oorsprongsverklaring moet uiterlijk op het moment van uitvoer worden opgesteld. Documenten antidateren is een overtreding van de douanewetgeving.

Gelden de oorsprongsregels ook als de goederen via een derde land naar het VK gaan?

Ja, onder voorwaarden. De goederen mogen via een derde land worden vervoerd zolang ze daar niet worden bewerkt; alleen vervoer en tijdelijke opslag zijn toegestaan. Als bewijs dient meestal een CMR-vrachtbrief of cognossement; volgens GOV.UK kan in bepaalde gevallen ook een verklaring van niet-manipulatie van de douane in het doorvoerland nodig zijn.

Officiële bronnen

• GOV.UK: Claiming preferential rates of duty between the UK and EU – preferentie claimen tussen het VK en de EU (in het Engels) – GOV.UK / HMRC, gecontroleerd op 2026-10-18
• GOV.UK: Get proof of origin for your goods – oorsprongsbewijs voor uw goederen (in het Engels) – GOV.UK / HMRC, gecontroleerd op 2026-10-18

Hulp nodig bij uw oorsprongsbewijs?

Beschrijf de goederen, de route en de Incoterm via de contactpagina (EN). Wij laten u weten welke afhandeling bij uw zending past.

Toelichting: deze informatie is bedoeld als praktische uitleg op basis van de hierboven genoemde officiële richtlijnen van GOV.UK en HMRC. Het is geen bindende uitspraak van de autoriteiten en geen juridisch of fiscaal advies. Controleer de voorwaarden voor uw specifieke goederen, route en procedure.