System REX i Oświadczenie o pochodzeniu – jak korzystać z cła 0% w eksporcie do UK? [2026]

Umowa o Handlu i Współpracy (TCA) między UE a UK zniosła cła na większość towarów, ale pod jednym kluczowym warunkiem: towar musi mieć pochodzenie unijne (lub brytyjskie w drugą stronę).

Niestety, "Being from UE" to nie to samo co "Made in UE" w sensie celnym. Aby Twój brytyjski klient mógł skorzystać ze stawki 0%, musisz wystawić mu Oświadczenie o pochodzeniu (Statement on Origin). I tutaj pojawia się System REX (Registered Exporter).

Kiedy potrzebujesz numeru REX?

Zasada jest prosta i zależy od wartości przesyłki:

1. Wartość towarów pochodzących < 6 000 EUR:

• Nie potrzebujesz REX.
• Możesz wystawić oświadczenie o pochodzeniu na fakturze bez żadnego numeru rejestracyjnego.

2. Wartość towarów pochodzących > 6 000 EUR:

• MUSISZ posiadać numer REX.
• W oświadczeniu na fakturze musisz wpisać swój numer REX (format: `PLREX...`).
• Bez numeru REX oświadczenie jest nieważne dla przesyłek powyżej 6 tys. euro -> Klient zapłaci pełne cło!

Jak uzyskać numer REX?

Rejestracja w systemie REX jest bezpłatna i jednorazowa. Dokonujesz jej przez PUESC. Wniosek składa się elektronicznie. Urząd Skarbowy nadaje numer (zazwyczaj jest to `PLREX` + Twój NIP).

Ważne: Wniosek o REX to de facto deklaracja, że znasz reguły pochodzenia i potrafisz udowodnić, że Twoje towary są unijne (masz kalkulacje, oświadczenia dostawców itd.).

Treść Oświadczenia o pochodzeniu (Wzór)

Oświadczenie wpisuje się bezpośrednio na fakturze handlowej lub innym dokumencie handlowym opisującym towary.

Wzór (Wersja angielska - zalecana dla UK):

"The exporter of the products covered by this document (Exporter Reference No [Twój numer REX]) declares that, except where otherwise clearly indicated, these products are of EEA/EU preferential origin."

• W miejscu `Exporter Reference No`: wpisz numer REX (jeśli wartość > 6000 EUR) lub zostaw puste/wpisz "EORI" (jeśli < 6000 EUR, choć REX jest zawsze bezpieczniejszy).
• W miejscu pref. origin: wpisz `EU` lub `European Union`.

Data i podpis (chyba że faktura elektroniczna, wtedy podpis może być pominięty, jeśli eksporter jest zidentyfikowany).

"Wiedza importera" – alternatywa dla REX

Umowa TCA dopuszcza też drugą metodę: Wiedza Importera (Importer's Knowledge). Importer w UK może ubiegać się o cło 0% na podstawie własnej wiedzy i dokumentów, które posiada, bez konieczności otrzymania oświadczenia na fakturze od eksportera.

Jednak jest to ryzykowne dla importera – w razie kontroli HMRC to on musi przedstawić pełną dokumentację produkcyjną (BOM, proces produkcji), której eksporter zazwyczaj nie chce mu udostępniać (tajemnica handlowa). Dlatego w 99% przypadków kontrahenci wymagają Oświadczenia o pochodzeniu na fakturze (z numerem REX).

Pułapki pochodzenia (Dlaczego "Wysłane z Polski" != "Pochodzenie UE")

To, że kupiłeś towar w polskiej hurtowni, nie znaczy, że jest on unijny. Może to być chiński towar dopuszczony do obrotu. Jeśli wyślesz chiński towar do UK i wystawisz oświadczenie REX, że jest "EU origin" – popełniasz przestępstwo skarbowe.

Aby wystawić oświadczenie, musisz mieć pewność: 1. Jesteś producentem i spełniasz reguły procesu produkcji (Product Specific Rules). 2. Jesteś handlowcem i posiadasz Oświadczenia dostawców (Supplier's Declarations) potwierdzające, że towar jest z UE.

Bez tego nie wpisuj regułki REX. Wtedy klient zapłaci cło, ale Ty będziesz bezpieczny.

Podsumowanie

• Eksport do UK < 6000 EUR: Wystawiasz oświadczenie bez REX.
• Eksport do UK > 6000 EUR: Musisz mieć REX, żeby klient miał cło 0%.
• Zawsze weryfikuj, czy towar faktycznie jest "UE" (chińskie trampki przepakowane w Polsce nadal są chińskie).

Co wynika z aktualnych zasad urzędowych

W praktyce operacyjnej warto sprawdzić aktualne wymogi proceduralne, pola deklaracyjne i warunki zastosowania ulgi lub uproszczenia bezpośrednio w źródłach urzędowych. Dla tego tematu podstawą są w szczególności European Commission, GOV.UK / HMRC.

Źródła urzędowe

• EU Taxation & Customs Union (EUR.1/EUR-MED) — European Commission, 2026-03-04
• UK GOV (Proof of origin) — GOV.UK / HMRC, 2026-03-04
• Komisja Europejska: dowód pochodzenia preferencyjnego — European Commission, 2026-03-04
• Komisja Europejska: preferencyjne reguły pochodzenia — European Commission, 2026-03-04