Dual-use goederen export Engeland: wanneer heeft u een vergunning nodig?

Kort samengevat: exporteert u vanuit het VK hoogwaardige elektronica, chemicaliën, composietmaterialen, drones of software met cryptografische functies, controleer dan de UK Strategic Export Controls List. Voor veel van deze goederen is een algemene vergunning (Open General Export Licence, OGEL) of een individuele vergunning (Standard Individual Export Licence, SIEL) nodig. Volgens het bronartikel beoordeelt ECJU een aanvraag binnen 20 werkdagen.

Wat zijn dual-use goederen?

Bij uitvoer letten de meeste bedrijven vooral op douanedocumenten, HS-codes en invoerrechten. Er is echter een categorie goederen waarvoor, los van de douanewaarde, een speciale exportvergunning nodig is vanwege het mogelijke tweeledige gebruik. Wie die regels negeert, begaat geen administratieve overtreding maar een ernstig strafbaar feit.

Dual-use goederen zijn producten, technologie en software die zowel civiel als militair kunnen worden ingezet, of die kunnen bijdragen aan de verspreiding van massavernietigingswapens. "Dual-use" betekent niet dat de goederen militair zijn: veel gewone industriële producten vallen in deze categorie.

Voorbeelden van dual-use goederen:

• Hoogwaardige elektronica: krachtige geïntegreerde schakelingen, radiocommunicatiesystemen, apparatuur om signalen te onderscheppen.
• Chemicaliën: bepaalde chemische precursoren, explosieven en stoffen die worden gebruikt bij de productie van chemische wapens.
• Composietmaterialen: koolstofvezels, keramische materialen en speciale legeringen voor de lucht- en ruimtevaart en defensie.
• Software en technologie: programma's met geavanceerde cryptografische functies, versleutelingstechnologie en systemen om netwerken binnen te dringen.
• Lasers: krachtige lasers voor industrie of onderzoek die ook militair toepasbaar kunnen zijn.
• Drones en UAV's: onbemande luchtvaartuigen met bepaalde technische specificaties.
• Luchtvaartapparatuur: avionica, straalmotoren en navigatiesystemen.

Dual-use goederen lijst: de UK Strategic Export Controls List

Na de brexit heeft het VK een eigen exportcontrole opgezet op basis van de UK Strategic Export Controls List. Die lijst is grotendeels gebaseerd op de EU-lijst van dual-use goederen (Verordening (EU) 2021/821), maar is een aangepast Brits document. De lijst is ingedeeld in categorieën:

• ML (Military List): militaire goederen.
• PL (Precursor List): precursoren voor chemische wapens.
• Dual-use: civiele goederen met militair potentieel, verdeeld over 10 categorieën (van 0 = nucleaire materialen tot 9 = lucht- en ruimtevaart en voortstuwing).

Omdat het VK en de EU sinds de brexit aparte controlelijsten hanteren, moet u per geval nagaan op welke lijst uw goederen staan. Goederen die vóór de brexit zonder vergunning binnen de EU werden verhandeld, kunnen nu aan Britse kant een vergunning vereisen.

ECJU vergunning aanvragen: wie beslist er in het VK?

De Export Control Joint Unit (ECJU) is een Britse overheidseenheid onder het Department for Business and Trade (DBT). ECJU controleert de uitvoer van strategische goederen, waaronder dual-use goederen. ECJU:

• verleent exportvergunningen voor gecontroleerde goederen;
• beheert de OGEL's (Open General Export Licences);
• beoordeelt aanvragen voor individuele vergunningen (SIEL);
• werkt samen met de douane bij nalevingscontroles.

OGEL exportlicentie: wanneer volstaat een algemene vergunning?

Een OGEL is een algemene vergunning waarmee bepaalde goederen naar bepaalde landen mogen worden uitgevoerd zonder individuele aanvraag. OGEL's zijn openbaar beschikbaar op GOV.UK. U registreert zich in het Britse licentiesysteem (in het bronartikel: SPIRE) en meldt dat u een bepaalde OGEL gebruikt.

Voorwaarden voor een OGEL:

• De goederen moeten precies overeenkomen met de omschrijving in de tekst van de OGEL.
• Het land van bestemming moet op de lijst van toegestane landen staan (volgens het bronartikel meestal NAVO-bondgenoten, de EU, Australië en Japan; controleer dit altijd in de tekst van de OGEL zelf).
• De exporteur moet een administratie bijhouden en die minimaal 4 jaar bewaren.

Exportvergunning dual use: de individuele vergunning (SIEL)

Valt uw zending niet onder een OGEL, omdat de goederen of het land van bestemming er niet onder vallen, dan heeft u een SIEL (Standard Individual Export Licence) nodig. Volgens het bronartikel verloopt de aanvraag via het SPIRE-systeem (spire.trade.gov.uk); controleer op GOV.UK via welk systeem ECJU aanvragen op dit moment ontvangt.

1. Registreer u in het licentiesysteem.
2. Vul het aanvraagformulier in (omschrijving van de goederen, land van bestemming, eindgebruiker).
3. Voeg de onderbouwing toe: een eindgebruikersverklaring (End-User Undertaking, EUU), de technische specificatie van de goederen en een proforma-factuur.
4. ECJU beoordeelt de aanvraag volgens het bronartikel binnen 20 werkdagen (ongeveer 4 weken). Een onvolledige aanvraag kan worden afgewezen of vertraging oplopen.

Let op: wie zonder de vereiste vergunning of met een verkeerde vergunning exporteert, riskeert dat UK Border Force de goederen in beslag neemt. Controleer de vereisten dus voordat u de exportdocumenten voorbereidt (EN).

Dual use goederen vergunning: hoe controleert u of uw goederen eronder vallen?

1. Zoek het ECCN-nummer (Export Control Classification Number) of de technologiecode van uw goederen op. Meestal geeft de fabrikant die op, of is die af te leiden uit de technische specificatie.
2. Gebruik de OGEL Finder op GOV.UK om te zien of er een OGEL bestaat voor uw goederen en het land van bestemming.
3. Is er geen geschikte OGEL, dien dan een SIEL-aanvraag in bij ECJU.
4. Twijfelt u, neem dan contact op met de ECJU Helpline: 020 7215 4594 of ecju.helpline@businessandtrade.gov.uk (gegevens volgens het bronartikel; controleer ze op GOV.UK).

Exporteert u vanuit Nederland of België naar Engeland?

Het Britse ECJU-regime geldt voor uitvoer uit het VK. Exporteert u dual-use goederen vanuit Nederland, België of een andere EU-lidstaat naar het VK, dan gelden aan uw kant de EU-regels: Verordening (EU) 2021/821 en de nationale uitvoering daarvan in uw lidstaat. De vergunning vraagt u dan aan bij de bevoegde nationale autoriteit in uw eigen lidstaat, niet bij ECJU. Is de EU-exportvergunning eenmaal verkregen, dan verloopt de douaneaangifte voor het VK op de gebruikelijke manier.

Koopt u als Nederlands of Belgisch bedrijf dual-use goederen in het VK in, dan moet de Britse exporteur aan Britse kant over de juiste vergunning beschikken. Aan EU-zijde kunnen de EU-regels voor gecontroleerde goederen gelden en kan de nationale autoriteit van uw lidstaat aanvullende vergunningen eisen. Beoordeel elk geval afzonderlijk.

Straffen bij export zonder vergunning

Wie gecontroleerde goederen zonder de vereiste vergunning uit het VK exporteert, pleegt een strafbaar feit onder de Export Control Act 2002 en de Export Control Order 2008. Mogelijke sancties:

• Gevangenisstraf tot 10 jaar bij opzettelijke overtreding.
• Een geldboete zonder maximum.
• Verbeurdverklaring van goederen en vermogen.
• Een verbod op exportactiviteiten.

Belangrijk: niet alleen fysieke uitvoer valt onder de controle. Ook het elektronisch of mondeling doorgeven van technologie (bijvoorbeeld technische tekeningen) aan een buitenlandse ontvanger kan een vergunning vereisen (deemed export).

Veelgestelde vragen

Wat zijn dual-use goederen?

Dual-use goederen zijn producten, technologie en software die zowel civiel als militair kunnen worden gebruikt, of die kunnen bijdragen aan de verspreiding van massavernietigingswapens. Voorbeelden zijn hoogwaardige elektronica, bepaalde chemicaliën, composietmaterialen, encryptiesoftware, krachtige lasers, drones en luchtvaartapparatuur.

Heb ik een vergunning nodig voor dual-use export naar het VK?

Dat hangt af van de richting. Exporteert u vanuit Nederland of België naar het VK, dan gelden de EU-regels (Verordening (EU) 2021/821) en vraagt u een eventuele vergunning aan bij de bevoegde autoriteit in uw lidstaat. Worden de goederen vanuit het VK uitgevoerd, dan geldt het Britse regime: staan ze op de UK Strategic Export Controls List, dan is een OGEL of SIEL van ECJU nodig.

Wat is een OGEL en wanneer volstaat die?

Een OGEL (Open General Export Licence) is een algemene Britse vergunning die op GOV.UK wordt gepubliceerd. Een OGEL volstaat alleen als uw goederen precies onder de omschrijving vallen en het land van bestemming op de lijst staat. U registreert het gebruik ervan in het licentiesysteem en bewaart uw administratie minimaal 4 jaar. Is er geen passende OGEL, dan is een SIEL-aanvraag bij ECJU nodig.

Hoe lang duurt een SIEL-aanvraag in het VK?

Volgens het bronartikel beoordeelt ECJU een SIEL binnen 20 werkdagen na indiening van een volledige aanvraag. Een onvolledige aanvraag (zonder EUU, zonder technische specificatie of met een onjuiste omschrijving van de goederen) kan worden afgewezen of vertraging oplopen. In dringende gevallen kunt u om een versnelde behandeling vragen; ECJU beslist daar per geval over.

Wat zijn de straffen bij export zonder vergunning?

Export van gecontroleerde goederen uit het VK zonder de vereiste vergunning is strafbaar onder de Export Control Act 2002. De maximale straf is 10 jaar gevangenisstraf en een geldboete zonder maximum. Dat geldt voor exporteurs, maar ook voor douane-expediteurs die de vereisten niet hebben gecontroleerd en voor tussenpersonen. UK Border Force mag een zending zonder voorafgaande waarschuwing in beslag nemen.

Officiële bronnen

• GOV.UK: Strategic export controls licensing – uitleg over exportvergunningen (in het Engels)
• GOV.UK: Open General Export Licences (OGEL's) (in het Engels)
• GOV.UK: UK Strategic Export Controls List (in het Engels)

Hulp nodig bij export naar of uit het VK?

Twijfelt u of uw goederen een exportvergunning nodig hebben? Beschrijf de goederen, de route en de richting van de zending via de contactpagina (EN) of bekijk onze pagina over uitvoeraangiften (EN). Ons team helpt bij het nagaan van de vergunningsvereisten en het voorbereiden van de douanedocumenten. Meer over EORI-nummers voor handel met het VK leest u in ons artikel over EORI.

Toelichting: deze informatie is bedoeld als praktische uitleg op basis van het bronartikel en de hierboven genoemde officiële richtlijnen van GOV.UK. Het is geen bindende uitspraak van de autoriteiten en geen juridisch of fiscaal advies. Raadpleeg bij vragen over exportcontrole altijd een jurist die gespecialiseerd is in exportrecht.