Export Health Certificate (EHC) — certyfikat zdrowotny dla eksportu żywności z UK

Co to jest EHC i kiedy jest wymagany przy eksporcie z UK do UE/Polski

Export Health Certificate (EHC) to urzędowy dokument zdrowotny wystawiany przez uprawnionego Official Veterinarian (OV) lub inspektora działającego w imieniu APHA (Animal and Plant Health Agency). Certyfikat potwierdza, że eksportowana żywność lub produkty pochodzenia zwierzęcego spełniają normy zdrowotne i weterynaryjne wymagane przez kraj lub region przeznaczenia — w tym Unię Europejską. Każdy typ produktu i każde państwo przeznaczenia wymaga odrębnego wzoru EHC zaakceptowanego przez obie strony.

Po Brexicie Wielka Brytania stała się krajem trzecim w stosunku do UE. Oznacza to, że eksporterzy żywności z UK muszą teraz spełniać takie same wymogi jak eksporterzy z dowolnego innego kraju spoza UE. Wcześniej — jako członek rynku wewnętrznego — UK nie wymagało EHC dla handlu ze państwami UE, w tym z Polską. Od 1 stycznia 2021 roku każda przesyłka produktów pochodzenia zwierzęcego z UK do UE musi być opatrzona ważnym EHC. Bez tego dokumentu towar zostanie zatrzymany lub odrzucony na unijnym granicznym punkcie kontrolnym (Border Inspection Post — BIP/CHED).

EHC jest wymagany przy eksporcie z UK między innymi do: wszystkich 27 państw członkowskich UE (w tym Polski), Norwegii, Islandii, Szwajcarii i wielu innych krajów spoza UE. Polska Inspekcja Weterynaryjna (podlegająca Głównemu Inspektoratowi Weterynarii) sprawdza EHC przy każdym imporcie produktów zwierzęcych z UK. Źródło: gov.uk/guidance/export-health-certificates.

EHC a Brexit — zmiana od 2021 roku

Przed 31 stycznia 2020 roku Wielka Brytania uczestniczyła w jednolitym rynku UE. Handel żywnością wewnątrz UE nie wymagał żadnych certyfikatów zdrowotnych — towary mogły swobodnie przemieszczać się między państwami członkowskimi. Po Brexicie UK stało się krajem trzecim i musiało zbudować od podstaw system certyfikacji eksportu zdrowotnego. APHA wdrożyła system EHCO (Export Health Certificates Online) — cyfrową platformę do wnioskowania i wystawiania certyfikatów EHC. Dla polskich importerów żywności z UK oznacza to konieczność weryfikacji każdej przesyłki pod kątem obecności ważnego EHC jeszcze przed załadunkiem — brak dokumentu na granicy UE skutkuje zatrzymaniem całego ładunku.

Jakie produkty wymagają EHC — żywność zwierzęca i roślinna

Nie wszystkie produkty spożywcze wymagają EHC przy eksporcie z UK do UE. Obowiązek dotyczy głównie produktów pochodzenia zwierzęcego oraz wybranych produktów złożonych zawierających składniki zwierzęce. Poniżej przedstawiamy kategorie produktów i ich status w zakresie wymogu EHC.

Produkty wymagające EHC — lista kategorii

Zgodnie z wytycznymi gov.uk EHC jest wymagany dla następujących kategorii produktów eksportowanych z UK do UE:

Mięso czerwone — wołowina, wieprzowina, jagnięcina, dziczyzna; mięso świeże, chłodzone i mrożone; mięso mielone i podroby
Drób i przetwory drobiowe — mięso drobiowe świeże i przetworzone, w tym indyk, kaczka, gęś
Produkty mleczarskie — mleko, masło, sery, śmietana, jogurty, proszek mleczny
Ryby i owoce morza — ryby świeże i przetworzone, mięczaki, skorupiaki, krewetki
Jaja i przetwory jajeczne — jaja konsumpcyjne, melange, jaja w proszku
Miód i produkty pszczelarskie — miód, wosk pszczeli, mleczko pszczele, propolis
Produkty złożone (composite products) — produkty zawierające zarówno składniki zwierzęce jak i roślinne, np. kanapki z mięsem, gotowe dania zawierające nabiał lub mięso
Żelatyna i kolagen — przeznaczone do spożycia przez ludzi lub do pasz
Produkty dla zwierząt domowych — karmy dla kotów i psów zawierające mięso lub produkty zwierzęce
Żywe zwierzęta i materiał zarodkowy — żywe zwierzęta hodowlane, zarodki, nasienie przeznaczone do rozrodu

Produkty niewymagające EHC — ale mogące wymagać innych dokumentów

Produkty roślinne (świeże owoce, warzywa, rośliny doniczkowe) nie wymagają EHC, ale mogą wymagać Phytosanitary Certificate (świadectwo fitosanitarne) wystawianego przez APHA lub inny uprawniony organ. Produkty suche nieprzetworzone, takie jak mąka, cukier, herbata, kawa, kakao, makarony i ryż — zazwyczaj nie wymagają ani EHC ani świadectwa fitosanitarnego. Produkty alkoholowe i bezalkoholowe napoje — bez EHC. Oleje roślinne — bez EHC. W razie wątpliwości co do klasyfikacji produktu zawsze należy sprawdzić aktualny wykaz w systemie EHCO lub skontaktować się z APHA. Polscy importerzy powinni poprosić brytyjskiego eksportera o potwierdzenie statusu dokumentacyjnego przed dokonaniem zamówienia. Więcej o wymaganiach etykietowania żywności UK przeczytasz w osobnym artykule.

Kto wystawia EHC — Official Veterinarian i procedura inspekcji

Export Health Certificate może wystawić wyłącznie Official Veterinarian (OV) — weterynarz posiadający uprawnienia państwowe przyznane przez APHA (Animal and Plant Health Agency). OV to nie jest zwykły weterynarz prywatny — musi przejść specjalistyczne szkolenie, zdać egzaminy i zostać zarejestrowany przez APHA jako uprawniony do certyfikacji eksportowej. Dla wybranych kategorii produktów (np. produkty rybne, miód) certyfikat może wystawić uprawniony inspektor inny niż weterynarz, ale musi on być oficjalnie wyznaczony przez APHA.

Rola Official Veterinarian w procesie certyfikacji

OV pełni kluczową rolę w procesie wystawiania EHC. Do jego obowiązków należy:

Inspekcja zakładu i produktu — OV fizycznie wizytuje zakład produkcyjny lub magazyn i weryfikuje, czy produkt spełnia normy zdrowotne wymagane przez kraj przeznaczenia
Weryfikacja dokumentacji — OV sprawdza dokumenty towarzyszące przesyłce: wyniki badań laboratoryjnych, świadectwa weterynaryjne zwierząt, rejestry ubojni, certyfikaty zakładu przetwórczego
Podpisanie certyfikatu w systemie EHCO — po pozytywnej inspekcji OV elektronicznie podpisuje certyfikat w systemie EHCO, co nadaje mu moc prawną
Transmisja do systemu TRACES — podpisany EHC jest automatycznie przesyłany do unijnego systemu TRACES NT (Trade Control and Expert System), skąd pobiera go importujący urząd weterynaryjny w Polsce lub innym państwie UE

APHA zarządza listą zarejestrowanych OV na terenie UK. Aby znaleźć Official Veterinarian działającego w pobliżu zakładu produkcyjnego, eksporter może skontaktować się bezpośrednio z APHA lub skorzystać z pomocy agencji celnej posiadającej sieć kontaktów OV. Źródło: gov.uk/government/organisations/animal-and-plant-health-agency.

System TRACES — rola po stronie UE

TRACES NT (Trade Control and Expert System — Next Technology) to system informatyczny Komisji Europejskiej służący do rejestrowania i śledzenia przemieszczeń zwierząt i produktów zwierzęcych przez granice UE. Każdy EHC wystawiony przez OV w UK jest elektronicznie przekazywany do systemu TRACES, gdzie polska Inspekcja Weterynaryjna lub graniczny urząd celny może go zweryfikować. Importerzy w Polsce powinni zarejestrować się w systemie TRACES i powiązać przychodzące przesyłki z odpowiednimi EHC. Szczegóły dotyczące rejestracji importu zwierząt i roślin opisuje artykuł o IPAFFS rejestracja importu zwierząt i roślin.

Jak złożyć wniosek o EHC — system EHCO krok po kroku

System EHCO (Export Health Certificates Online) to cyfrowa platforma rządowa UK do wnioskowania o EHC i ich elektronicznego wystawiania. Dostęp do systemu jest możliwy przez gov.uk. Poniżej opisujemy procedurę krok po kroku dla eksportera z UK wysyłającego produkty zwierzęce do Polski lub innego państwa UE.

Krok 1 — Rejestracja w systemie EHCO

Eksporter musi zarejestrować konto w systemie EHCO na stronie gov.uk. Rejestracja wymaga posiadania konta Government Gateway. Po zalogowaniu eksporter uzyskuje dostęp do katalogu wzorów EHC dla różnych produktów i krajów przeznaczenia. Ważne: każdy typ produktu (np. mięso wołowe, sery, ryby wędzone) ma własny wzór certyfikatu zatwierdzony przez władze kraju importującego — dla UE certyfikaty muszą być zgodne z rozporządzeniami UE dotyczącymi importu.

Krok 2 — Wybór właściwego wzoru EHC

W systemie EHCO eksporter wybiera:

Kategorię produktu — np. mięso czerwone, drób, produkty mleczarskie, ryby, produkty złożone
Kraj przeznaczenia — dla eksportu do Polski i pozostałych krajów UE stosuje się wzory certyfikatów zatwierdzonych przez Komisję Europejską
Przeznaczenie konsumpcyjne — czy produkt jest przeznaczony do spożycia przez ludzi, dla zwierząt domowych, czy do pasz

Wybór nieprawidłowego wzoru EHC może skutkować odrzuceniem przesyłki na granicy UE nawet jeśli produkt sam w sobie spełnia wymogi zdrowotne. Dlatego zawsze warto skonsultować wybór wzoru z agencją celną lub APHA przed złożeniem wniosku.

Krok 3 — Wypełnienie wniosku i przesłanie dokumentów

Eksporter wypełnia formularz wniosku zawierający dane przesyłki: opis produktu, ilość, kod HS, datę produkcji i datę ważności, dane zakładu produkcyjnego (numer zatwierdzenia), dane eksportera i importera, planowaną datę i miejsce eksportu, punkt wejścia na terytorium UE (Border Inspection Post). Do wniosku należy dołączyć dokumenty wymagane przez wzór EHC, np. wyniki badań laboratoryjnych, świadectwa weterynaryjne zwierząt, dokumenty zakładu.

Krok 4 — Inspekcja przez Official Veterinarian

Po złożeniu wniosku APHA przydziela Official Veterinarian. OV kontaktuje się z eksporterem w celu umówienia inspekcji. Inspekcja odbywa się w zakładzie produkcyjnym lub miejscu załadunku — OV fizycznie weryfikuje towar i dokumenty. Po pozytywnej inspekcji OV podpisuje EHC elektronicznie w systemie EHCO. Podpisany certyfikat jest automatycznie dostępny w systemie i przekazywany do TRACES NT.

Krok 5 — Wydruk i dołączenie EHC do przesyłki

Eksporter drukuje podpisany EHC i dołącza go do dokumentów przesyłki. Oryginalny podpisany egzemplarz (lub wydruk z systemu EHCO z numerem referencyjnym weryfikowalnym w TRACES) musi fizycznie towarzyszyć przesyłce przez całą trasę do granicy UE. Kierowca ciężarówki lub agent spedycyjny musi posiadać EHC do okazania na granicznym punkcie kontrolnym. Więcej o kontrolach granicznych dla importu do UK znajdziesz w artykule o BTOM kontrole graniczne dla importu do UK.

Koszty i terminy — ile kosztuje EHC i jak wcześnie aplikować

Uzyskanie EHC wiąże się z kosztami i wymaga zaplanowania z odpowiednim wyprzedzeniem. Eksporterzy żywności z UK powinni uwzględnić czas i koszt EHC w planowaniu każdej przesyłki do UE.

Koszty EHC — składowe opłat

Całkowity koszt EHC składa się z następujących elementów:

Opłata administracyjna APHA za certyfikat — pobierana za przetworzenie wniosku i obsługę administracyjną w systemie EHCO; stawki są publikowane przez APHA i mogą być aktualizowane; każdy certyfikat jest płatny osobno
Honorarium Official Veterinarian za inspekcję i podpisanie — OV jest niezależnym specjalistą i sam ustala swoje stawki; koszt zależy od lokalizacji, złożoności produktu i czasu inspekcji; eksporter powinien uzyskać wycenę od OV przed złożeniem wniosku
Dodatkowe koszty badań laboratoryjnych — jeśli wzór EHC wymaga aktualnych wyników badań (np. badanie na Salmonellę, badania pozostałości), koszt badań jest doliczany osobno
Koszty dla przesyłek wieloproduktowych — jeśli przesyłka zawiera produkty z różnych kategorii (np. jednocześnie mięso i sery), każda kategoria wymaga osobnego EHC i osobnej opłaty

Źródło stawek APHA: gov.uk/guidance/export-health-certificates — sprawdź aktualne opłaty przed złożeniem wniosku, gdyż stawki mogą się zmieniać.

Terminy — jak wcześnie należy aplikować o EHC

Eksporterzy żywności z UK powinni planować uzyskanie EHC z minimum 2–5 dni roboczych wyprzedzenia przed planowaną datą eksportu. W praktyce zaleca się aplikowanie jeszcze wcześniej — szczególnie dla skomplikowanych produktów lub dużych przesyłek. Czas potrzebny na uzyskanie EHC zależy od: dostępności Official Veterinarian w danym rejonie UK, złożoności produktu i liczby wymaganych dokumentów, konieczności przeprowadzenia dodatkowych badań laboratoryjnych. Eksporterzy regularnie wysyłający produkty zwierzęce do UE powinni nawiązać stałą współpracę z jednym OV — skraca to znacznie czas obsługi kolejnych wniosków.

EHC a import do Polski — co sprawdza polska służba graniczna

Polska Inspekcja Weterynaryjna (PIW) podlega Głównemu Inspektoratowi Weterynarii (GIW) i jest odpowiedzialna za kontrolę importu produktów zwierzęcych z krajów trzecich, w tym z UK. Kontrole odbywają się na granicznych punktach kontrolnych (Border Inspection Posts — BIP) na granicy polskiej lub na przejściach granicznych UE, przez które przejeżdża transport.

Procedura kontroli na granicy UE/Polski

Przy wjeździe przesyłki produktów zwierzęcych z UK na terytorium UE, służby graniczne wykonują:

Kontrolę dokumentów — weryfikacja kompletności i autentyczności EHC; porównanie danych w EHC z dokumentami przesyłki (faktura, lista pakowania, CMR); sprawdzenie w systemie TRACES NT czy certyfikat jest zarejestrowany i ważny
Kontrolę tożsamości — weryfikacja czy towar odpowiada opisowi w EHC; sprawdzenie etykiet i oznaczeń; weryfikacja numerów zatwierdzenia zakładu produkcyjnego
Kontrolę fizyczną — wyrywkowe badanie organoleptyczne towaru; pobieranie próbek do badań laboratoryjnych (w wybranych przesyłkach); kontrola temperatury transportu (łańcuch chłodniczy)

Częstotliwość i intensywność kontroli fizycznych zależy od kategorii produktu, kraju eksportu i historii zgodności importera. Polska Inspekcja Weterynaryjna stosuje matrycę ryzyka określoną w przepisach UE. Szczegóły kontroli granicznych opisuje artykuł o CHED-P kontrole żywności na granicy UK.

Co sprawdza polska służba weterynaryjna w EHC

Polska Inspekcja Weterynaryjna w ramach kontroli EHC weryfikuje:

Czy certyfikat pochodzi od uprawnionego OV (Official Veterinarian zarejestrowanego przez APHA)
Czy zakład produkcyjny w UK figuruje na unijnej liście zatwierdzonych zakładów (EU approved establishments list)
Czy data wystawienia EHC jest ważna — EHC ma określony czas ważności zależny od kategorii produktu i kraju przeznaczenia
Czy dane produktu (opis, ilość, kod CN, data produkcji i ważności) są zgodne z towarem
Czy certyfikat odpowiada wymaganemu wzorowi dla danej kategorii produktu importowanego do UE

W przypadku wykrycia niezgodności polska służba graniczna może nakazać: wstrzymanie przesyłki do czasu wyjaśnienia, powrót przesyłki do UK na koszt eksportera/importera, zniszczenie towaru jeśli stwarza ryzyko zdrowotne. Więcej o usłudze celnej przy eksporcie żywności z UK: obsługa celna eksportu żywności z UK.

Lista zatwierdzonych zakładów UK w UE

Aby zakład produkcyjny w UK mógł eksportować produkty zwierzęce do UE, musi znajdować się na unijnej liście zatwierdzonych zakładów z krajów trzecich. Lista ta jest prowadzona przez Komisję Europejską i regularnie aktualizowana. Jeśli zakład UK nie figuruje na tej liście, EHC może zostać wystawiony, ale przesyłka nie zostanie dopuszczona do obrotu w UE. Eksporterzy powinni sprawdzić status swojego zakładu przed pierwszą wysyłką do UE. Wpis na listę wymaga audytu przez władze UK i zatwierdzenia przez Komisję Europejską — proces ten trwa kilka tygodni do kilku miesięcy.

Co wynika z aktualnych zasad urzędowych

Export Health Certificate (EHC) jest obowiązkowym dokumentem zdrowotnym przy eksporcie produktów pochodzenia zwierzęcego z UK do Unii Europejskiej — w tym do Polski — od czasu Brexitu (styczeń 2021). EHC wystawia Official Veterinarian (OV) uprawniony przez APHA. Wniosek składa się przez system EHCO na gov.uk. Certyfikat jest przekazywany elektronicznie do unijnego systemu TRACES NT, gdzie polska Inspekcja Weterynaryjna weryfikuje jego autentyczność. Brak ważnego EHC skutkuje zatrzymaniem lub odrzuceniem przesyłki na granicy UE. Zakład produkcyjny w UK musi figurować na unijnej liście zatwierdzonych zakładów z krajów trzecich. Eksporterzy powinni aplikować o EHC z co najmniej 2–5 dni roboczych wyprzedzenia. Niniejszy artykuł odzwierciedla stan prawny na dzień 2026-06-06. Skontaktuj się z agencją celną przed podjęciem działań.

FAQ — najczęściej zadawane pytania

Czy EHC jest wymagany dla wszystkich produktów spożywczych eksportowanych z UK do Polski?

Nie — EHC nie jest wymagany dla wszystkich produktów spożywczych. Obowiązek posiadania Export Health Certificate dotyczy głównie produktów pochodzenia zwierzęcego: mięsa, drobiowego, mleczarskich, ryb, jaj, miodu i produktów złożonych zawierających składniki zwierzęce. Produkty roślinne mogą wymagać oddzielnych dokumentów fitosanitarnych (Phytosanitary Certificate). Eksport żywności nieprzetworzonej roślinnej lub produktów suchych (makarony, kakao, herbata) zazwyczaj nie wymaga EHC. Szczegółową listę produktów wymagających EHC znajdziesz w systemie EHCO na gov.uk lub w wytycznych APHA. Źródło: gov.uk/guidance/export-health-certificates.

Kto wystawia Export Health Certificate w UK — jak znaleźć Official Veterinarian?

EHC jest wystawiany przez Official Veterinarian (OV) lub inspektora upoważnionego przez APHA (Animal and Plant Health Agency). OV to weterynarz posiadający uprawnienia państwowe do certyfikowania żywności na eksport. Aby znaleźć Official Veterinarian w Twoim rejonie, skontaktuj się z APHA (apha.gov.uk) lub lokalną agencją celną — agencje celne takie jak Easy Clearance często współpracują z siatką OV. OV przeprowadza inspekcję towaru i podpisuje certyfikat w systemie EHCO. Źródło: gov.uk/government/organisations/animal-and-plant-health-agency.

Jak długo trwa uzyskanie EHC i ile to kosztuje?

Czas uzyskania EHC zależy od rodzaju produktu i dostępności Official Veterinarian — zwykle należy zaplanować minimum 2–5 dni roboczych przed planowaną datą eksportu. Koszty składają się z (1) opłaty za wniosek w systemie EHCO pobieranej przez APHA, (2) opłaty za wizytę i inspekcję przez OV — stawki są ustalane indywidualnie przez OV. W przypadku ładunków wymagających wielu certyfikatów (różne kategorie produktów) opłata jest naliczana osobno za każdy certyfikat. Źródło: gov.uk/guidance/export-health-certificates.

Co to jest system EHCO i jak złożyć wniosek o EHC online?

EHCO (Export Health Certificates Online) to rządowy system informatyczny UK służący do wnioskowania o Export Health Certificates i ich elektronicznego przetwarzania. Aby złożyć wniosek o EHC: (1) załóż konto w systemie EHCO na stronie gov.uk, (2) wybierz typ certyfikatu odpowiadający eksportowanemu produktowi i kraj przeznaczenia (np. Polska/UE), (3) wypełnij dane przesyłki i załącz dokumenty towarzyszące, (4) APHA przydziela Official Veterinarian, (5) OV przeprowadza inspekcję i podpisuje certyfikat elektronicznie, (6) certyfikat jest przekazywany do systemu TRACES UE. Źródło: gov.uk/guidance/export-health-certificates.

Co dzieje się z przesyłką na granicy UE bez ważnego EHC?

Przesyłka produktów pochodzenia zwierzęcego bez ważnego EHC zostanie zatrzymana na granicznym punkcie kontrolnym UE (Border Inspection Post / BIP). Możliwe konsekwencje: (1) odmowa wjazdu na terytorium UE i nakaz powrotu do UK, (2) zniszczenie towaru na koszt eksportera, (3) dodatkowe koszty składowania i opłaty za inspekcję graniczną. Polska Służba Weterynaryjna (Inspekcja Weterynaryjna) sprawdza EHC przy każdej dostawie. Import bez EHC jest traktowany jako naruszenie przepisów weterynaryjnych UE. Źródło: gov.uk/guidance/export-health-certificates.

Źródła urzędowe

Export health certificates — GOV.UK (APHA / DEFRA) — GOV.UK
Animal and Plant Health Agency (APHA) — GOV.UK — GOV.UK

easyclearance.pl