Intrastat po Brexicie 2026 – Zmiany dla Polskich Firm Handlujących z UK

Przed Brexitem handel między Polską a Wielką Brytanią był handlem wewnątrzunijnym — nie wymagał odpraw celnych, a jedynym obowiązkiem statystycznym były deklaracje Intrastat. Od 1 stycznia 2021 roku wszystko się zmieniło. Wielka Brytania opuściła Unię Europejską, a razem z nią unijny system Intrastat.

Dla polskich firm oznacza to nie tylko nowe obowiązki celne, ale też zasadniczą zmianę w podejściu do raportowania statystycznego. Ten artykuł wyjaśnia, co się zmieniło, co nadal obowiązuje i jak prawidłowo dokumentować obrót towarowy z UK w 2026 roku.

Czym był Intrastat i dlaczego dotyczył UK?

System statystyki handlu wewnątrzunijnego

Intrastat to unijny system zbierania danych statystycznych o handlu towarami między państwami członkowskimi Unii Europejskiej. Obowiązuje firmy, które przekraczają ustalony próg wartości wywozu lub przywozu towarów do/z innych krajów UE.

W Polsce obowiązek składania deklaracji Intrastat powstaje, gdy wartość roczna wywozu lub przywozu przekroczy próg podstawowy ustalany corocznie przez GUS (w 2026 roku wynosi on 6 mln zł dla przywozu i 2,7 mln zł dla wywozu). Deklaracje składa się do Izby Administracji Skarbowej do 10. dnia miesiąca za miesiąc poprzedni.

Przed Brexitem Wielka Brytania była pełnoprawnym członkiem UE, co oznaczało, że dostawy do UK były klasyfikowane jako wewnątrzwspólnotowe dostawy towarów (WDT), a zakupy z UK — jako wewnątrzwspólnotowe nabycia towarów (WNT). Obie kategorie podlegały deklaracjom Intrastat (jeśli firma przekroczyła próg), a transakcje były zwolnione z ceł.

Brexit = Koniec Intrastat dla handlu z UK

Co się zmieniło od 1 stycznia 2021?

Z chwilą zakończenia okresu przejściowego Brexitu (31 grudnia 2020, godz. 23:00 CET) Wielka Brytania przestała być krajem UE. Skutki dla systemu Intrastat były natychmiastowe:

• Wywóz do UK nie jest już WDT — stał się eksportem poza UE, wymagającym zgłoszenia celnego wywozowego (EX) w systemie AES/CELINA.
• Przywóz z UK nie jest już WNT — stał się importem spoza UE, wymagającym odprawy importowej z naliczeniem cła i VAT.
• Deklaracje Intrastat dla UK — nie są składane od stycznia 2021 roku. Wyłącznie transakcje z krajami UE podlegają Intrastat.

UK zastąpiło Intrastat deklaracjami celnymi w CDS

Po Brexicie Wielka Brytania wdrożyła własny system celny — CDS (Customs Declaration Service), który zastąpił zarówno unijny system CHIEF, jak i wewnątrzunijny system statystyki Intrastat po stronie brytyjskiej. Każda transakcja handlowa z UE (w tym z Polską) wymaga teraz pełnego zgłoszenia celnego po stronie UK:

• Przy imporcie do UK: deklaracja celna importowa z numerem MRN, naliczenie cła według UK Global Tariff i VAT importowy.
• Przy eksporcie z UK do UE: zgłoszenie wywozowe generujące MRN wywozowy, wymagane do potwierdzenia wywozu dla celów VAT.

Dane ze zgłoszeń celnych zastępują statystyki Intrastat po stronie brytyjskiej. HMRC publikuje je w portalu UK Trade Info (uktradeinfo.com), gdzie można sprawdzić zbiorcze dane o wymianie handlowej UK z poszczególnymi krajami.

Co nadal obowiązuje polskie firmy po Brexicie?

Intrastat dla obrotu z UE — nadal obowiązkowy

Handel Polski z pozostałymi 26 krajami UE nadal podlega systemowi Intrastat. Jeśli Twoja firma prowadzi wymianę handlową z Niemcami, Francją, Holandią czy innymi krajami UE i przekracza progi Intrastat, obowiązek deklaracji pozostaje bez zmian.

Deklaracje celne dla UK — nowy obowiązek od 2021

Dla transakcji z UK polska firma (lub jej agent celny) musi złożyć:

• Przy eksporcie do UK: zgłoszenie wywozowe EX w polskim systemie AES. Po przyjęciu zgłoszenia system generuje MRN (Movement Reference Number). Po potwierdzeniu wywozu (komunikat IE599) eksporter może zastosować stawkę VAT 0% dla eksportu.
• Przy imporcie z UK: deklaracja importowa w polskim systemie CELINA z naliczeniem cła (wg taryfy celnej UE) i VAT importowego.

Jeśli nie masz doświadczenia z odprawami celnymi, warto zlecić to agencji celnej specjalizującej się w handlu UK–PL. Błędy w zgłoszeniu celnym mogą skutkować zatrzymaniem towaru, karami finansowymi lub utratą prawa do odliczenia VAT.

Zmiany operacyjne dla firm eksportujących do UK

Firmy, które przed 2021 rokiem regularnie wysyłały towary do UK bez żadnych formalności celnych, musiały dostosować swoje procesy operacyjne:

• Czas odprawy: gdzie wcześniej nie było żadnej procedury, teraz potrzeba kilku godzin (w trybie uproszczonym) do kilku dni (tryb standardowy) na odprawę celną.
• Koszty dodatkowe: cło importowe w UK (według UK Global Tariff; w przypadku towarów polskiego/unijnego pochodzenia stawka 0% na mocy TCA), VAT importowy w UK, opłaty agenta celnego (od 45 £ do 120 £ za odprawę eksportową po stronie PL; podane widełki są orientacyjne — dokładna wycena po przesłaniu dokumentów).
• Dokumentacja: faktura handlowa, lista pakowania, deklaracja pochodzenia (jeśli towary spełniają reguły pochodzenia TCA), ewentualnie certyfikaty specjalne (weterynaryjne, fitosanitarne).
• EORI: firma eksportująca z Polski potrzebuje polskiego numeru EORI; importer w UK potrzebuje brytyjskiego EORI.

Jak sprawdzić statystyki handlowe UK–Polska?

UK Trade Info — brytyjski odpowiednik Intrastat

Skoro UK wyszło z systemu Intrastat UE, dane statystyczne o handlu UK są teraz dostępne przez portal UK Trade Info prowadzony przez HMRC. Można tam sprawdzić:

• Wartość i wolumen importu/eksportu UK z poszczególnymi krajami (w tym Polską).
• Dane według kodów CN/HS — które kategorie towarów dominują w wymianie.
• Miesięczne trendy — przydatne przy analizie rynku i planowaniu ekspansji.

Po stronie polskiej dane o eksporcie do UK i imporcie z UK można znaleźć w statystykach GUS (handel zagraniczny) oraz w systemie Eurostat jako obrót z krajami trzecimi.

Praktyczne wskazówki dla firm handlujących z UK

Jeśli Twoja firma regularnie eksportuje do UK lub importuje z UK, oto lista kluczowych działań:

1. Upewnij się, że masz EORI — zarówno polska firma (PL-EORI), jak i brytyjski partner (GB-EORI) potrzebują numeru EORI do odpraw celnych.
2. Sprawdź klasyfikację towarów — każdy towar musi mieć kod HS (CN). Od kodu HS zależy stawka celna i ewentualne wymagania certyfikacyjne. Sprawdź na naszym artykule o kodach HS.
3. Zweryfikuj reguły pochodzenia TCA — jeśli Twoje towary spełniają reguły pochodzenia umowy TCA (UK–UE), stawka cła wynosi 0%. Bez deklaracji pochodzenia importer zapłaci pełne cło MFN.
4. Dostosuj faktury handlowe — faktura musi zawierać wartość, opis towaru, kod HS, kraj pochodzenia i warunki dostawy (Incoterms). Więcej w artykule o błędach na fakturze handlowej.
5. Zaplanuj czas i koszty odprawy — wlicz koszt agenta celnego i czas odprawy w kalkulator kosztów transportu.

Źródła urzędowe

• GOV.UK: UK Trade Tariff
• UK Trade Info (HMRC)
• GUS: System Intrastat

Najczęstsze pytania (FAQ)

Czy po Brexicie nadal muszę składać Intrastat dla dostaw do UK?

Nie. Od 1 stycznia 2021 roku Wielka Brytania nie jest krajem UE. Dostawy do UK nie są WDT i nie podlegają deklaracjom Intrastat. Zamiast tego wymagane jest zgłoszenie wywozowe celne (EX) w systemie AES, które generuje MRN. Intrastat obowiązuje wyłącznie dla wymiany handlowej z 26 pozostałymi krajami UE.

Jakie dokumenty zastępują Intrastat przy eksporcie do UK?

Przy eksporcie do UK zamiast deklaracji Intrastat potrzebne są: faktura handlowa, lista pakowania, zgłoszenie celne wywozowe EX (generuje MRN), deklaracja pochodzenia (jeśli dotyczy TCA) oraz potwierdzenie wywozu IE599. Dokumentacja ta jest wymagana zarówno do odprawy na granicy, jak i do zastosowania stawki VAT 0% dla eksportu.

Co to jest UK Trade Info i czy zastępuje Intrastat po stronie UK?

UK Trade Info to portal statystyczny prowadzony przez HMRC, który agreguje dane handlowe UK na podstawie zgłoszeń celnych w systemie CDS. Zastępuje funkcję Intrastat po stronie brytyjskiej — zamiast odrębnych deklaracji statystycznych, dane są automatycznie pobierane ze zgłoszeń celnych. Portal jest publiczny i bezpłatny; umożliwia analizę wymiany handlowej UK z poszczególnymi krajami według kodów CN/HS.