Wywóz konia z Polski do Wielkiej Brytanii — świadectwo zdrowia, IPAFFS i odprawa celna

W grupach jeździeckich to pytanie wraca regularnie: „jak przewieźć konia do Anglii i jakie papiery są potrzebne?”. Odpowiedź ma dwie warstwy, które łatwo pomylić. Pierwsza jest weterynaryjna — świadectwo zdrowia, paszport i zgłoszenie w brytyjskim systemie IPAFFS. Druga jest celna — wywóz z UE w Polsce i przywóz do Wielkiej Brytanii. Ten tekst opisuje kierunek Polska → Wielka Brytania (Anglia, Szkocja, Walia). Jeżeli sprowadzasz konia w odwrotną stronę, zasady opisaliśmy w artykule o imporcie koni i zwierząt hodowlanych z UK.

Artykuł odzwierciedla stan na 7.10.2026 według wytycznych GOV.UK i Głównego Inspektoratu Weterynarii. Irlandia Północna ma odrębne zasady i nie jest tu opisana. Wymogi weterynaryjne mogą się zmieniać — przed ustaleniem daty transportu sprawdź aktualny stan u źródła.

1. Dwie ścieżki: weterynaryjna i celna

Koń przekraczający granicę UE–GB to jednocześnie przesyłka zwierzęcia żywego i towar. Dokumenty weterynaryjne (świadectwo zdrowia, paszport, prenotyfikacja) odpowiadają na pytanie, czy koń może wjechać. Zgłoszenia celne (wywóz w Polsce, przywóz w GB) odpowiadają na pytanie, czy towar legalnie opuścił UE i czy zapłacono należności w UK. Brak jednej warstwy zatrzymuje transport tak samo skutecznie jak brak drugiej.

2. Świadectwo zdrowia GB — dwa wzory

Większość przywozów żywych zwierząt z UE do Wielkiej Brytanii wymaga świadectwa zdrowia na wzorze brytyjskim (GOV.UK). Dla koni z UE obowiązują od 30 kwietnia 2024 r. dwa wzory (GOV.UK — equines health certificates):

• GBHC661 — koń zarejestrowany, przywóz czasowy lub stały;
• GBHC662 — koń niezarejestrowany, przywóz czasowy lub stały.

„Zarejestrowany” to pojęcie prawne, a nie każdy koń z paszportem: chodzi o konia (Equus caballus) wpisanego do księgi stadnej lub rejestru rasy, z dokumentem identyfikacyjnym wydanym przez organ hodowlany albo przez organizację zarządzającą końmi sportowymi lub wyścigowymi (art. 2 lit. c rozp. 2018/659, do którego odsyła wzór GBHC661). Od tego zależy, który wzór wypełnia lekarz i jakie warunki trzeba spełnić.

Świadectwo podpisuje urzędowy lekarz weterynarii kraju wywozu. Wystawia się je w dniu załadunku, a dla konia zarejestrowanego także w ostatnim dniu roboczym przed załadunkiem. Musi być sporządzone po angielsku i w języku zrozumiałym dla wystawiającego oraz dotyczyć jednego odbiorcy. Brytyjskie wzory świadectw są dostępne w systemie TRACES NT, także w polskiej wersji językowej (GIW), a GIW opisuje eksport do Wielkiej Brytanii na swojej stronie — termin wizyty ustal z powiatowym inspektoratem weterynarii z wyprzedzeniem.

3. Co musi się zgadzać przed wystawieniem świadectwa

Warunki zdrowotne różnią się w zależności od wzoru:

• Koń niezarejestrowany (GBHC662): co najmniej 40 dni pobytu w gospodarstwie pod nadzorem weterynaryjnym (albo od urodzenia), 30 dni utrzymywania oddzielnie od koniowatych o innym statusie zdrowotnym oraz badanie w kierunku niedokrwistości zakaźnej koni (EIA — test AGID/Coggins albo ELISA) z próbki pobranej w ciągu 30 dni przed wysyłką.
• Koń zarejestrowany (GBHC661): badanie kliniczne w dniu certyfikacji, bez wymogu 40 dni pobytu, 30 dni oddzielenia i testu EIA.
• Oba wzory: brak kontaktu z koniowatymi chorymi lub podejrzanymi o zakażenie przez 15 dni przed wysyłką.

Pełna lista poświadczeń jest w samym wzorze świadectwa — warto pobrać go z GOV.UK i przejrzeć razem z lekarzem przed ustaleniem daty transportu, bo terminy 30 i 40 dni liczy się wstecz od wysyłki.

4. Paszport i oznakowanie

Koń przywożony do GB z UE musi mieć aktualny paszport koniowatego (GOV.UK). Paszport to jednorazowo wydawany, dożywotni dokument identyfikacyjny, a koń musi być trwale oznakowany — zwykle transponderem — w sposób łączący zwierzę z paszportem (rozp. wykonawcze (UE) 2021/963). Numer paszportu i organ, który go wydał, wpisuje się w świadectwo zdrowia. Paszport nie zastępuje świadectwa — potrzebne są oba dokumenty.

5. IPAFFS — prenotyfikację składa strona brytyjska

Przed przybyciem konia importer w GB albo jego agent zgłasza przesyłkę w systemie IPAFFS jako CHED-A (wspólny weterynaryjny dokument wejścia dla zwierząt). Zgłoszenie trzeba złożyć co najmniej jeden dzień roboczy przed spodziewanym przybyciem do punktu wjazdu i dołączyć do niego kopię wszystkich stron świadectwa zdrowia (GOV.UK). Jeżeli świadectwo wystawiono w TRACES NT, importer może przenieść jego dane do IPAFFS funkcją kopiowania.

Zgłoszenie składa importer albo jego przedstawiciel — po stronie polskiej wystarczy przekazać mu kopię świadectwa na tyle wcześnie, żeby zdążył z prenotyfikacją.

6. Wjazd do GB i kontrole

Żywe zwierzęta z UE mogą wjechać do Wielkiej Brytanii przez dowolny punkt wjazdu (GOV.UK). Kontrole dokumentów, tożsamości i fizyczne, w tym badania, mogą odbyć się w miejscu przeznaczenia — koń musi tam pozostać 48 godzin albo przez czas wskazany w świadectwie. Żywe zwierzęta z UE należą w brytyjskim modelu kontroli granicznych (BTOM) do kategorii wysokiego ryzyka.

Nie zakładaj ułatwień dla koni „o wysokim statusie zdrowotnym” czy wyścigowych — w modelu BTOM z 2023 r. opisano je jako kierunek prac, a nie obowiązującą zasadę dla przywozu z UE.

7. Odprawa celna: wywóz z Polski, przywóz do GB

Strona UE. Towary unijne wyprowadzane poza obszar celny UE obejmuje się procedurą wywozu (art. 269 ust. 1 Unijnego Kodeksu Celnego). W Polsce zgłoszenie wywozowe składa się elektronicznie przez PUESC (system AES/ECS2 PLUS) — samodzielnie albo przez przedstawiciela celnego.

Strona GB. Przywóz wymaga zgłoszenia celnego w systemie CDS, a w brytyjskiej taryfie dla koni (kody 0101) jako dokument kontroli weterynaryjnej wskazany jest CHED-A z IPAFFS. Konie podlegają podstawowej stawce VAT UK 20% (VAT Notice 701/15); tę samą stawkę VAT przy przywozie wskazuje UK Trade Tariff dla pozycji 0101. Stawkę cła dla konkretnego kodu sprawdź w UK Trade Tariff; preferencyjne 0% cła w ramach umowy UE–UK (TCA) wymaga wykazania pochodzenia z UE (GOV.UK — rules of origin).

Wyjazd konia na zawody i jego powrót to inna sytuacja niż sprzedaż na stałe — przy przywozie czasowym ustal procedurę z agencją celną przed wyjazdem.

8. Transport: zezwolenie przewoźnika i dziennik podróży

Transport zwierząt w związku z działalnością gospodarczą wymaga zezwolenia dla przewoźnika wydanego przez właściwy organ, a przy przejazdach dłuższych niż 8 godzin — zezwolenia na długie przejazdy (art. 6 i 11 rozp. Rady (WE) nr 1/2005). Przy długich przejazdach koniowatych niezarejestrowanych obowiązuje dziennik podróży (art. 5 ust. 4 i zał. II rozp. 1/2005); dla trasy z UE do GB wydaje go organ kraju, w którym podróż się zaczyna (GOV.UK — transporting animals). Zezwolenia brytyjskie i unijne to osobne dokumenty — przewoźnik powinien potwierdzić, że ma komplet na całą trasę.

9. Umowa SPS UE–UK — jeszcze nie obowiązuje

UE i Wielka Brytania negocjują umowę weterynaryjno-fitosanitarną (SPS), która ma uprościć przepływ zwierząt. Na 7.10.2026 umowa nie obowiązuje; rząd UK zakłada jej wejście w życie w połowie 2027 r., zależnie od wyniku negocjacji (GOV.UK — SPS agreement). Do tego czasu stosuje się zasady opisane wyżej.

10. Lista kontrolna przed transportem

• Ustal, czy koń jest zarejestrowany — od tego zależy wzór świadectwa (GBHC661 albo GBHC662).
• Dla konia niezarejestrowanego policz wstecz 40 dni pobytu, 30 dni izolacji i termin badania EIA.
• Sprawdź paszport i odczytaj transponder — numery muszą się zgadzać.
• Umów urzędowego lekarza weterynarii na dzień załadunku (dla konia zarejestrowanego możliwy ostatni dzień roboczy przed).
• Przekaż importerowi w GB kopię świadectwa — CHED-A w IPAFFS min. 1 dzień roboczy przed przybyciem.
• Zleć zgłoszenie wywozowe w Polsce i zgłoszenie przywozowe w CDS; przygotuj fakturę i dowód pochodzenia konia.
• Potwierdź z przewoźnikiem zezwolenia i dziennik podróży na całą trasę.

Potrzebujesz pomocy z odprawą po stronie brytyjskiej? Napisz do Easy Clearance: WhatsApp +44 7404 091503. Sprawdzimy dokumenty i podpowiemy, co przygotować przed transportem.