Próbki z Chin „prywatnie na start” — odprawić na firmę czy na osobę prywatną? Jak z cłem i VAT?

Dwie różne sprawy: próbka handlowa i paczka „prywatna”

To jedno z częstszych pytań naszych klientów: „zamówię próbki z Chin prywatnie, a jak się sprawdzą, kupię partię na firmę”. Zanim to zrobisz, rozdziel dwa pytania. Pierwsze: kto jest importerem (firma czy osoba fizyczna) — od tego zależą EORI i VAT. Drugie: czy towar kwalifikuje się jako „próbka” w rozumieniu przepisów celnych — od tego zależy ewentualne zwolnienie z cła. Nazwanie czegoś „sample” na fakturze nie wystarcza do żadnego z tych zwolnień.

Ten artykuł dotyczy importu do UE (np. do Polski). O próbkach wysyłanych w drugą stronę przeczytasz w osobnym tekście o próbkach handlowych do UK.

Co zmieniło się 1 lipca 2026 r.: koniec zwolnienia do 150 EUR

Rozporządzenie Rady (UE) 2026/382 uchyliło zwolnienie z cła dla przesyłek o wartości do 150 EUR (art. 1) i stosuje się od 1 lipca 2026 r. W zamian, do 1 lipca 2028 r., obowiązuje tymczasowo cło 3 EUR za pozycję w przesyłce o rzeczywistej wartości nieprzekraczającej łącznie 150 EUR — ale tylko gdy import jest zwolniony z VAT w ramach procedury IOSS (art. 143 ust. 1 lit. ca dyrektywy 2006/112/WE) albo towar jest w przesyłce pocztowej (art. 2). Dla pozostałych podmiotów nadal działa Wspólna Taryfa Celna, czyli stawka z taryfy dla kodu CN (motyw 6). Komisja do 1 października 2026 r., a potem co miesiąc, ocenia, czy nie dochodzi do przesunięć handlu, i w razie potrzeby przedkłada wniosek o objęcie środkiem wszystkich towarów w przesyłkach do 150 EUR (art. 3 ust. 1).

W praktyce: tania paczka z Chin przysłana kurierem do firmy, bez IOSS, nie ma już „zerowego cła z automatu”. Cło liczy się według kodu CN i wartości celnej. Nie zaniżaj wartości na fakturze i nie dziel zamówienia na części — rozporządzenie wprost wskazuje zaniżanie wartości i sztuczne dzielenie przesyłek jako nadużycia, które doprowadziły do zniesienia progu (motyw 2).

Czy próbki mogą być zwolnione z cła?

Tak, ale warunki są wąskie. Rozporządzenie (WE) 1186/2009 zwalnia z należności celnych przywozowych „wzory i próbki towarów mające niewielką wartość i mogące służyć jedynie w celu uzyskania zamówień” na towary, których rodzaj reprezentują (art. 86 ust. 1). „Próbka” to artykuł reprezentatywny dla grupy towarów, którego rodzaj, sposób opakowania i ilość uniemożliwiają wykorzystanie go w innym celu niż uzyskanie zamówienia (art. 86 ust. 3). Organy mogą uzależnić zwolnienie od trwałego pozbawienia towaru wartości użytkowej — przez przedarcie, dziurkowanie, wyraźne oznaczenie lub w inny sposób (art. 86 ust. 2). Zniesienie zwolnienia 150 EUR dotyczy innego rozdziału tego rozporządzenia, więc przepisy o próbkach pozostają.

Przepis wymaga więc łącznie niewielkiej wartości oraz takiego rodzaju, opakowania i ilości towaru, które uniemożliwiają użycie go do czegokolwiek poza uzyskaniem zamówienia. Czy konkretny, w pełni sprawny egzemplarz spełnia te warunki, ocenia organ celny w danym przypadku, więc nie zakładaj tego z góry. Zwolnienie z VAT dla takich próbek przewiduje analogiczny art. 63 dyrektywy 2009/132/WE, ale państwa członkowskie stosują go „na warunkach ustalonych przez nie” (art. 1 dyrektywy). Dlatego nie zakładaj z góry zwolnienia z VAT — import towarów jest co do zasady opodatkowany VAT (art. 2 ust. 1 lit. d dyrektywy 2006/112/WE), a zwolnienie potwierdź przed wysyłką.

Firma czy osoba prywatna — porównanie

Kwestia	Odprawa na firmę	Odprawa na osobę prywatną
Numer EORI	Przedsiębiorcy mający siedzibę w UE są zobowiązani do rejestracji (art. 9 ust. 1 UKC)	Osoby inne niż przedsiębiorcy co do zasady nie podlegają rejestracji (art. 9 ust. 3 UKC)
Zgłoszenie celne	Składa firma lub jej przedstawiciel (np. agencja celna)	Według instrukcji PUESC importer będący osobą fizyczną bez działalności, który nie działa przez przedstawiciela, jest zgłaszającym i sam podpisuje zgłoszenie
VAT z importu	Podatnik może odliczyć VAT zapłacony z tytułu importu towarów wykorzystywanych w opodatkowanej działalności (art. 168 lit. e dyrektywy VAT)	Osoba prywatna nie odlicza VAT; koszt zostaje po jej stronie
Zwolnienie z cła dla próbek	Te same warunki z art. 86 rozporządzenia 1186/2009	Te same warunki — zależą od towaru, nie od osoby
Zgodność produktu (CE, bezpieczeństwo)	Kontrole dotyczą produktów kierowanych do dopuszczenia do obrotu	Jak obok — to samo (art. 25 ust. 3 rozporządzenia 2019/1020)

Wniosek: jeśli próbki kupujesz dla firmy — do testów, wyceny, oceny dostawcy — zwykle właściwa jest odprawa na firmę. Odliczenie VAT ma sens tylko wtedy, gdy to podatnik jest importerem. Odprawa „prywatnie na start” to droga bez EORI, ale z kosztem VAT, którego firma później nie rozliczy. Wybór zależy od celu zakupu — jeśli nie masz pewności, wyślij nam fakturę i opis towaru, a podpowiemy ścieżkę.

EORI dla firmy — ile to trwa

Numer EORI dla firmy z Polski uzyskasz w PUESC: konto z rozszerzonym zakresem uprawnień, wniosek WRP0001 „Rejestracja danych firmy”, w obszarach działania wybierasz „cło (EORI)”. Usługa jest bezpłatna, a według PUESC wniosek „może być weryfikowany kilka dni”. Szczegóły w artykule co to jest numer EORI.

Krok po kroku

1. Ustal cel zakupu: testy i decyzja o partii dla firmy, czy faktycznie użytek prywatny.
2. Poproś dostawcę o fakturę z pełnym opisem, ilością, wartością i kodem HS; nie zaniżaj wartości.
3. Zweryfikuj kod CN i stawkę w TARIC (jak znaleźć kod HS); sprawdź, czy towar nie ma ograniczeń lub cła antydumpingowego.
4. Jeśli importerem ma być firma — załóż EORI w PUESC, zanim towar dotrze do Polski.
5. Oceń, czy próbka spełnia warunki art. 86 (niewielka wartość, wyłącznie do uzyskania zamówień, ewentualne trwałe oznaczenie). Jeśli nie, licz cło i VAT jak od zwykłego towaru.
6. Wybierz sposób dostawy: przesyłka pocztowa lub IOSS dają 3 EUR za pozycję do 150 EUR; inny kurier — stawka z taryfy dla kodu CN.
7. Zachowaj fakturę, dokument celny i dowód zapłaty VAT — będą potrzebne do odliczenia.

Najczęstsze błędy

• Założenie, że „to tylko próbka”, więc nie ma cła ani VAT.
• Wciąż używane pojęcie „zwolnienie do 150 EUR” — od 1 lipca 2026 r. go nie ma.
• Odprawa na osobę prywatną towaru, którego VAT firma chciała potem odliczyć.
• Zaniżenie wartości na fakturze lub dzielenie zamówienia na kilka paczek.
• Brak sprawdzenia zgodności produktu (CE, bezpieczeństwo) dla próbek, które są pełnoprawnymi wyrobami.

Najczęstsze pytania

Czy do importu próbek z Chin potrzebuję numeru EORI?

Przedsiębiorcy mający siedzibę w UE są zobowiązani do rejestracji w systemie EORI (art. 9 ust. 1 UKC), więc firma, która importuje próbki, potrzebuje numeru. Osoby inne niż przedsiębiorcy co do zasady nie podlegają rejestracji. Numer dla firmy z Polski można uzyskać bezpłatnie w PUESC.

Czy od 1 lipca 2026 r. za paczki do 150 EUR płaci się cło?

Tak. Zwolnienie z cła dla przesyłek do 150 EUR zniesiono rozporządzeniem Rady (UE) 2026/382. Do 1 lipca 2028 r. stosuje się 3 EUR za pozycję w przesyłce do 150 EUR, gdy objęto ją IOSS albo jest przesyłką pocztową. W pozostałych przypadkach obowiązuje stawka z taryfy dla kodu CN.

Kiedy próbka z Chin jest zwolniona z cła?

Gdy ma niewielką wartość i może służyć jedynie do uzyskania zamówień na towary, które reprezentuje; jej rodzaj, opakowanie i ilość uniemożliwiają inne użycie (art. 86 rozporządzenia 1186/2009). Organy mogą wymagać trwałego pozbawienia próbki wartości użytkowej. Czy pełnowartościowy egzemplarz je spełnia, ocenia organ celny w danym przypadku.

Czy za próbki zapłacę VAT?

Import towarów podlega VAT (art. 2 ust. 1 lit. d dyrektywy 2006/112/WE). Dyrektywa 2009/132/WE przewiduje zwolnienie dla próbek o niewielkiej wartości, ale państwa członkowskie stosują je na własnych warunkach. Nie zakładaj więc zwolnienia, tylko potwierdź je przed wysyłką próbek, najlepiej na podstawie kodu CN i opisu konkretnego towaru, bo od tego zależy ocena celna.

Czy mogę odliczyć VAT, jeśli odprawię próbki na osobę prywatną?

Prawo do odliczenia VAT z importu przysługuje podatnikowi w zakresie, w jakim towary służą jego opodatkowanej działalności (art. 168 lit. e dyrektywy 2006/112/WE). Jeśli importerem jest osoba prywatna, VAT stanowi jej koszt. Dlatego przy zakupie dla firmy zwykle odprawia się towar na firmę.

Czy osoba prywatna może być importerem w zgłoszeniu celnym?

Tak. Instrukcja PUESC przewiduje importera będącego osobą fizyczną nieprowadzącą działalności. Gdy nie działa przez przedstawiciela, to ona jest zgłaszającym i podpisuje zgłoszenie. Nie zwalnia to jednak z cła, VAT ani z wymogów zgodności produktu, a prawa do odliczenia VAT w firmie taka odprawa nie daje.

Źródła oficjalne

• EUR-Lex: rozporządzenie Rady (UE) 2026/382 — zniesienie zwolnienia z cła dla przesyłek niskiej wartości — EUR-Lex / UE
• EUR-Lex: rozporządzenie Rady (WE) nr 1186/2009 — wspólnotowy system zwolnień celnych — EUR-Lex / UE
• EUR-Lex: dyrektywa Rady 2009/132/WE — zwolnienia z VAT przy imporcie — EUR-Lex / UE
• EUR-Lex: dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu VAT — EUR-Lex / UE
• EUR-Lex: rozporządzenie (UE) nr 952/2013 — Unijny Kodeks Celny — EUR-Lex / UE
• EUR-Lex: rozporządzenie (UE) 2019/1020 o nadzorze rynku — EUR-Lex / UE
• PUESC: Zarejestruj dane firmy / uzyskaj numer EORI — PUESC / KAS
• PUESC: Instrukcja wypełniania zgłoszeń celnych, część II — PUESC / KAS