NCTS Phase 6 (faza 6) — ICS2 w zgłoszeniu tranzytowym: UE, Wielka Brytania i Polska

NCTS Phase 6 (NCTS-P6) to drugi etap modernizacji systemu tranzytowego NCTS w programie prac Unijnego Kodeksu Celnego. Jego cel to połączenie NCTS z systemem kontroli importu ICS2. Dzięki temu w krajach, które wybrały tę opcję, zgłoszenie tranzytowe może zawierać dane przywozowej deklaracji skróconej (ENS). W UE okno wdrożenia fazy 6 przypadło na 2025 r., a tymczasowe odstępstwa wygasły 1 czerwca 2026 r. HMRC uruchomił NCTS6 w Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej 1 czerwca 2026 r. (w wariancie opt-out), a Polska — 3 sierpnia 2026 r. (opt-in). Wyjaśniamy, co to oznacza dla tranzytu UK↔UE, wyłącznie na podstawie dokumentów Komisji Europejskiej, HMRC i PUESC.

---

Czym jest NCTS Phase 6 według Komisji Europejskiej?

Program prac UKC (decyzja wykonawcza Komisji (UE) 2023/2879, projekt 9 „UCC NCTS upgrade”) dzieli modernizację NCTS na dwa komponenty. Komponent 1 to faza 5: dostosowanie NCTS do wymogów danych UKC bez danych bezpieczeństwa. Komponent 2 to faza 6. Jej celem jest wdrożenie nowych wymogów dotyczących danych bezpieczeństwa i ochrony w zgłoszeniach tranzytowych towarów wprowadzanych na obszar celny Unii, wynikających z projektu ICS2. Obejmuje to budowę interfejsu z ICS2, który pozwala złożyć zgłoszenie tranzytowe zawierające dane deklaracji ENS.

Program prac odsyła tu do art. 130 ust. 1 UKC: organ celny może odstąpić od wymogu złożenia ENS, jeśli przed upływem terminu złożono zgłoszenie celne zawierające co najmniej dane ENS. W fazie 6 takim zgłoszeniem może być zgłoszenie tranzytowe. Faza 6 dotyczy zatem przepływu danych między NCTS a ENS i ICS2, a nie eksportu. Interfejs NCTS z systemem eksportowym AES program prac zalicza do fazy 5.

---

Harmonogram fazy 6 w UE

Wytyczne Komisji z 10 marca 2025 r. podają początek okna fazy 6 jako 1 marca 2025 r., a decyzja 2023/2879 — 3 marca 2025 r. Koniec okna (1 września 2025 r.) jest w obu dokumentach ten sam. Według wytycznych w tym oknie fazę 6 musiały wdrożyć administracje wszystkich państw UE i stron Konwencji CTC.

Komisja informuje, że od 1 czerwca 2026 r. każda przesyłka wprowadzana na terytorium UE, niezależnie od rodzaju transportu, powinna mieć ważną ENS. Można ją złożyć bezpośrednio w ICS2 albo — w krajach opt-in — w łączonym zgłoszeniu tranzytowym przez NCTS fazy 6.

---

Opt-in czy opt-out — dwa warianty fazy 6

Wytyczne KE przewidują dwa warianty wdrożenia na poziomie kraju:

• Opt-out — zmiany w NCTS są minimalne. Tranzyt musi być objęty osobną deklaracją ENS złożoną w ICS2.
• Opt-in — administracja łączy NCTS fazy 6 z ICS2, więc dane ENS z łączonego zgłoszenia tranzytowego trafiają do ICS2.

Kraj opt-out może później przejść na opt-in, także po 1 września 2025 r. Do czasu wdrożenia wersji opt-in przedsiębiorcy muszą składać osobną ENS w ICS2. Komisja publikuje stan wdrożeń poszczególnych krajów w zestawieniu „State of play NCTS-P6”.

---

Faza 6 w Polsce (NCTS2 PLUS)

Według materiałów PUESC faza 6 zakłada integrację NCTS i ICS2 w zakresie danych bezpieczeństwa i ochrony składanych w jednym zgłoszeniu tranzytowym. Polska jest krajem opt-in.

• Termin: pierwotnie planowano 1 czerwca 2026 r. Fazę 6 wdrożono 3 sierpnia 2026 r. o godz. 00:00; po starcie PUESC publikował komunikaty o błędach w zgłoszeniach.
• Zakres: integracja dotyczy tylko danych PDS i nie obejmuje danych WDS. Odnosi się do transportu drogowego i kolejowego.
• Dobrowolność: zgłoszenie łączone nie jest obowiązkowe. Można złożyć zgłoszenie tranzytowe bez danych bezpieczeństwa, a deklarację PDS osobno w ICS2.
• Nigdy obie drogi naraz: w komunikacie z 12 sierpnia 2026 r. PUESC przypomina, że dane bezpieczeństwa składa się albo w zgłoszeniu łączonym, albo w ICS2. Nie wolno też modyfikować danych tylko po to, aby przeszły walidację obu systemów.
• Nowe komunikaty: IEA15, IEA13 i IEA29 zastępują IE015, IE013 i IE029. Co do zasady jeden MRN tranzytowy odpowiada jednej deklaracji PDS; kilka MRN PDS dopuszcza się przy ponownym wprowadzeniu (re-entry), gdy jest więcej niż jeden urząd pierwszego wprowadzenia.
• EORI: w danych bezpieczeństwa numer identyfikacyjny posiadacza procedury, przedstawiciela, przewoźnika i dodatkowego uczestnika łańcucha dostaw musi być numerem EORI; dla nadawcy i odbiorcy dopuszczalny jest EORI albo numer TCUIN.
• Numery dokumentów przewozowych: muszą być unikalne w zgłoszeniu, także na poziomie przesyłki (consignment).

Aktualną specyfikację XML fazy 6 PUESC publikuje na stronie systemu NCTS2 (w październiku 2026 r. — wersja 2.14).

---

Faza 6 w Wielkiej Brytanii — co zapowiedział i wdrożył HMRC

HMRC opublikował ocenę wpływu NCTS6: „NCTS6 will go live on 1 June 2026 for NI and GB”. W aktualizacji mapy transformacji z lipca 2026 r. HMRC potwierdził, że nowa wersja została dostarczona 1 czerwca 2026 r. Według HMRC głównym powodem projektu są zobowiązania wynikające z Konwencji CTC. Zmiana nie wpływa na sposób korzystania z systemu, ale zapewnia zgodność z wymogami technicznymi UE. Użytkownicy muszą jednak znać nowe funkcje, takie jak zmiany wymaganych danych i nowe komunikaty.

• Oprogramowanie: wersja 3.0 CTC Traders API (oznaczona jako beta) obsługuje wyłącznie fazę 6, a wersja 2.1 jest oznaczona jako wycofywana (deprecated).
• Brak ENS w tranzycie z GB: według brytyjskiej reguły GB002 (dla Irlandii Północnej — XI002) od 1 czerwca 2026 r. zgłoszenia IE015 i IE013 nie mogą zawierać danych ENS. Dozwolone są tylko wartości 0 (bez danych bezpieczeństwa) i 2 (dane EXS) — wartości 1 (ENS) i 3 (EXS+ENS) zostały wyłączone.
• Gdzie szukać szczegółów: poradniki NCTS na GOV.UK nadal opisują fazę 5 i nie zawierają listy zmian fazy 6. Specyfikację techniczną fazy 6 (typy komunikatów, reguły, listy kodów) HMRC publikuje na HMRC Developer Hub.

Według zestawienia Komisji „State of play NCTS-P6” oraz prezentacji PUESC z 15 maja 2026 r. Wielka Brytania (z Irlandią Północną) jest krajem opt-out. To spójne z regułą GB002: zgłoszenie tranzytowe z GB nie przenosi danych ENS.

---

Co faza 6 oznacza dla przewoźników i spedytorów UK↔UE?

Tranzyt otwierany w GB i wjeżdżający do UE

Wielka Brytania jest krajem opt-out, a zgłoszenie tranzytowe złożone w GB nie może od 1 czerwca 2026 r. zawierać danych ENS (reguła GB002). Według wytycznych KE w wariancie opt-out tranzyt musi być objęty osobną deklaracją ENS. Przy T1 z UK do UE ENS składa się więc osobno w ICS2.

Tranzyt otwierany w UE i jadący do GB

Przy wjeździe do GB przez porty GVMS do GMR wpisuje się wszystkie MRN tranzytu z NCTS, bez numerów zgłoszeń importowych. MRN deklaracji ENS do GB można dodać dobrowolnie. Samą ENS do GB składa się w usłudze S&S GB, a odpowiada za to przewoźnik. Szczegóły opisujemy w artykule o ENS do Wielkiej Brytanii.

Tranzyt otwierany w Polsce

Jeśli towar wjeżdża do UE i tranzyt zaczyna się w Polsce, możesz złożyć zgłoszenie łączone z danymi PDS albo osobną deklarację PDS w ICS2, ale nigdy obie naraz. Do zgłoszenia trafiają komunikaty IEA15/IEA13, a dane identyfikacyjne w części bezpieczeństwa wymagają EORI.

Lista kontrolna

• Sprawdź, czy oprogramowanie obsługuje fazę 6: w PL komunikaty IEA, w GB CTC Traders API v3.0.
• Ustal, kto składa ENS do UE i ENS do GB, i nie dubluj danych bezpieczeństwa.
• Upewnij się, że numery dokumentów przewozowych są unikalne w zgłoszeniu.
• Wpisz do GMR wszystkie MRN tranzytu przed check-in w porcie GVMS.

Zgłoszenie tranzytowe może za Ciebie złożyć agencja celna — zobacz usługę tranzytu T1/T2. Koszty znajdziesz w cenniku.

---

Źródła oficjalne

• Decyzja wykonawcza Komisji (UE) 2023/2879 — program prac UKC, projekt 9, komponent 2 „NCTS-Phase 6”: EUR-Lex
• Rozporządzenie (UE) nr 952/2013 (UKC), art. 130: EUR-Lex
• Komisja Europejska, wytyczne w sprawie startu okien wdrożenia ICS2 (Release 3: ENS i zgłoszenia tranzytowe w transporcie drogowym i kolejowym) i NCTS-P6, Ares(2025)1908172 z 10.03.2025: taxation-customs.ec.europa.eu
• Komisja Europejska, Import Control System 2 (aktualność z 1.06.2026): taxation-customs.ec.europa.eu
• DG TAXUD, NCTS — strona systemu i zestawienie „NCTS-P6 – State of Play”: taxation-customs.ec.europa.eu
• HMRC, New Computerised Transit System (NCTS) 6 — ocena wpływu: GOV.UK
• HMRC, Transformation roadmap progress update 2026 — aneks: GOV.UK
• HMRC Developer Hub, CTC Traders API 3.0: developer.service.hmrc.gov.uk
• HMRC Developer Hub, UK Specific Rules (GB002): developer.service.hmrc.gov.uk
• GOV.UK, Making an entry summary declaration: GOV.UK
• GOV.UK, Create a goods movement reference: GOV.UK
• PUESC, NCTS2 PLUS faza 6 — ICS2, prezentacja z webinaru 15.05.2026: puesc.gov.pl
• PUESC, FAQ NCTS2 PLUS faza 6 (15.04.2026): puesc.gov.pl
• PUESC, aktualności o wdrożeniu fazy 6 (22.07.2026, 12.08.2026): puesc.gov.pl

Stan prawny i źródła sprawdzone 25.10.2026.