UK CBAM — harmonogram, rejestracja i obowiązki importerów krok po kroku

Harmonogram UK CBAM — etapy wdrożenia od 2026 do 2027

UK CBAM został uchwalony w Finance Act 2026 z datą wejścia w życie 1 stycznia 2027. Harmonogram zakłada trzy etapy: przygotowawczy (2026), pełnego wdrożenia (2027) i operacyjny. Kluczowa różnica wobec EU CBAM: EU CBAM miał 27-miesięczną fazę przejściową z samym raportowaniem (oct 2023 – dec 2025) bez obowiązku zakupu certyfikatów. Przepisy wykonawcze HMRC dookreślą, czy UK CBAM będzie miał analogiczną fazę przejściową — szczegóły oczekiwane przed 1 stycznia 2027.

2026 — faza przygotowawcza: rejestracja i przygotowanie systemu HMRC

UK CBAM został uchwalony w Finance Act 2026 ze startem 1 stycznia 2027. Rok 2026 to faza przygotowawcza — HMRC przygotowuje system informatyczny i opublikuje przepisy wykonawcze dotyczące rejestracji. Importerzy objęci UK CBAM zostaną powiadomieni o terminie otwarcia rejestracji przez ogłoszenie na gov.uk.

W tej fazie importerzy powinni:
• Zidentyfikować wszystkie towary i kody HS w swoim imporcie, które wchodzą w zakres UK CBAM
• Skontaktować się z dostawcami (eksporterami) z EU i PL o przygotowanie danych o wbudowanej emisji
• Założyć konto w Government Gateway jeśli jeszcze nie mają dostępu do systemów HMRC
• Monitorować komunikaty HMRC na gov.uk/government/collections/carbon-border-adjustment-mechanism

UWAGA: Przepisy wykonawcze HMRC dotyczące formatu rejestracji i raportowania będą dookreślane w 2026 roku — śledź gov.uk.

2027 — start pełnego UK CBAM: certyfikaty i deklaracje (od 1 stycznia 2027)

Od 1 stycznia 2027 r. importerzy objęci UK CBAM są zobowiązani do:
1. Posiadania autoryzacji importera CBAM (CBAM declarant authorisation) — rejestracja przez HMRC
2. Deklarowania ilości importowanych towarów i ich wbudowanej emisji (embedded emissions)
3. Zakupu i umorzenia certyfikatów CBAM odpowiadających ilości emisji — w cenie powiązanej z UK ETS
4. Składania rocznej deklaracji CBAM do HMRC z dokumentacją emisji

Cena certyfikatu CBAM jest powiązana z ceną uprawnień do emisji w UK ETS (UK Emissions Trading Scheme) — kurs publikowany przez Environment Agency i HMRC. Importerzy, którzy nie umorzą wystarczającej liczby certyfikatów, podlegają sankcjom finansowym określonym w Finance Act 2026 i przepisach wykonawczych HMRC.

Źródło: Finance Act 2026; gov.uk/government/collections/carbon-border-adjustment-mechanism.

Przepisy przejściowe i korekta danych z fazy raportowania

EU CBAM w fazie przejściowej (oct 2023 – dec 2025) pozwalał stosować wartości domyślne (default values) zamiast danych rzeczywistych z instalacji. Importerzy UK mogą liczyć na analogiczne przepisy przejściowe — szczegóły zostaną ogłoszone przez HMRC.

Dla importerów UK oznacza to: jeśli eksporter z Polski nie dostarczy danych o emisji przed 2027, importer może użyć wartości domyślnych HMRC — ale te są zwykle wyższe niż rzeczywiste emisje nowoczesnych zakładów. Importerzy płacą więcej certyfikatami niż gdyby dysponowali udokumentowanymi wskaźnikami eksportera.

Rekomendacja: podpisz z polskim eksporterem klauzulę o dostarczaniu danych CBAM jako warunek kontraktu eksportowego — zanim rynek to wymusi, ułatwia to negocjacje.

Rejestracja w systemie UK CBAM — kto, kiedy i jak

System rejestracji UK CBAM będzie prowadzony przez HMRC, prawdopodobnie przez platformę Government Gateway — tę samą, której importerzy UK używają do deklaracji celnych w CDS. UK CBAM został uchwalony w Finance Act 2026 — rejestracja jest obowiązkowa dla importerów (lub ich pełnomocników celnych) wprowadzających towary objęte CBAM na rynek UK. Spedytorzy i agencje celne mogą działać jako pełnomocnicy importera. Szczegółowa instrukcja rejestracji zostanie opublikowana przez HMRC w ramach przepisów wykonawczych w 2026 roku.

Kto ma obowiązek rejestracji — importer, spedytor czy agencja celna

W modelu EU CBAM rejestracji podlega upoważniony deklarant CBAM (CBAM declarant) — zwykle importer lub jego pełnomocnik ustanowiony w kraju importu. UK CBAM zapowiada podobny model z rejestracją przez HMRC.

Dla polskich firm eksportujących do UK obowiązek rejestracji spoczywa po stronie UK (importer). Polska firma nie rejestruje się w UK CBAM — ale musi dostarczyć importerowi UK dane niezbędne do deklaracji. Jeśli polska firma ma własny oddział lub spółkę-córkę w UK, ta spółka może podlegać obowiązkowi rejestracji jako importer.

Agencje celne i spedytorzy mogą pełnić rolę pełnomocnika deklaranta CBAM — analogicznie jak pełnomocnik celny przy deklaracjach importowych. Easy Clearance może pełnić tę rolę dla importerów UK obsługujących polskich eksporterów.

Jak będzie wyglądała rejestracja — Government Gateway i autoryzacja CBAM

UK CBAM (Finance Act 2026) przewiduje rejestrację przez Government Gateway — system autoryzacji HMRC dostępny na gov.uk. Importer uzyska status autoryzowanego deklaranta CBAM (CBAM declarant authorisation) po przejściu procesu KYC/weryfikacji tożsamości i złożeniu oświadczenia o zakresie importowanego towaru.

EU CBAM wprowadził własny rejestr CBAM (CBAM Registry) — platforma dostępna od 2024. UK planuje analogiczny rejestr krajowy lub rozszerzenie istniejących systemów HMRC. Szczegóły zostaną opublikowane przez HMRC w ramach przepisów wykonawczych do Finance Act 2026.

Wymagane dane przy rejestracji (przewidywane):
• EORI (UK EORI numer importera)
• NIP/VAT UK (GB VAT number)
• Lista towarów CBAM i kody HS
• Dane kontaktowe osoby odpowiedzialnej za CBAM

Źródło: gov.uk/government/collections/carbon-border-adjustment-mechanism; Finance Act 2026.

Checklist obowiązków — co zrobić przed 2027

Niezależnie od finalnego harmonogramu UK CBAM, importerzy UK i eksporterzy z Polski mają czas, by przygotować się do wdrożenia. Poniższa lista działań uwzględnia zarówno znane wymagania z propozycji konsultacyjnej, jak i lekcje z wdrożenia EU CBAM — który pokazał, że firmy niedoprzygotowane płaciły za wartości domyślne znacznie wyższe niż rzeczywiste emisje ich dostawców. Czas przygotowania: minimum 6–12 miesięcy przed planowanym startem.

Działania dla importera UK — lista 8 kroków

1. Inwentaryzacja importu CBAM — sprawdź, które towary w Twoim imporcie mają kody HS należące do zakresu UK CBAM (stal, aluminium, nawozy, cement, ceramika, szkło, wodór).
2. Kontakt z dostawcami — poinformuj eksporterów z Polski i EU, że od 2027 będziesz potrzebować danych o wbudowanej emisji dla ich towarów.
3. Umowy handlowe — dodaj do kontraktów eksportowych klauzulę o dostarczaniu danych CBAM i metodologii obliczeń.
4. Konto Government Gateway — upewnij się, że masz aktywne konto i UK EORI.
5. Rejestracja CBAM — gdy HMRC otworzy rejestrację, złóż wniosek o autoryzację deklaranta CBAM.
6. System rachunkowości CBAM — przygotuj ewidencję importu CBAM: ilości towarów, kody HS, dane emisji, certyfikaty.
7. Zakup certyfikatów — gdy system ruszy, zakupuj certyfikaty CBAM na platformie HMRC w ilości odpowiadającej emisjom deklarowanym.
8. Roczna deklaracja — złóż deklarację CBAM do HMRC w terminie wskazanym przez HMRC.

TODO: Potwierdź termin i format rocznej deklaracji CBAM po opublikowaniu przez HMRC.

Działania dla eksportera z Polski — lista 4 kroków

1. Identyfikacja produktów objętych CBAM — sprawdź kody HS w UK Trade Tariff (trade-tariff.service.gov.uk) dla każdego produktu eksportowanego do UK.
2. System monitorowania emisji — wdróż lub zaktualizuj wewnętrzny system śledzenia emisji wbudowanej (patrz artykuł o emisjach dla stali/nawozów).
3. Certyfikat emisji dla każdej dostawy — przygotuj szablon raportu emisji na poziomie instalacji produkcyjnej, który importerzy UK mogą dołączać do deklaracji CBAM.
4. Komunikacja z importerami UK — proaktywnie poinformuj importerów UK o przygotowywanej dokumentacji emisji — będą to docenić i zatrzyma ich przy Tobie jako dostawcy.

Polskie firmy eksportujące do UK za pośrednictwem agencji celnej Easy Clearance mogą liczyć na wsparcie w przygotowaniu dokumentacji CBAM i komunikacji z importerami UK.

Co wynika z aktualnych zasad urzędowych

UK CBAM — uchwalony w Finance Act 2026, wchodzi w życie 1 stycznia 2027 — nakłada na importerów UK obowiązek rejestracji, deklarowania wbudowanej emisji i zakupu certyfikatów CBAM powiązanych z ceną UK ETS. Przepisy wykonawcze HMRC będą dookreślane w 2026 roku — firmy, które zaczną przygotowania teraz, unikną kosztów wartości domyślnych i opóźnień przy rejestracji. Niniejszy artykuł odzwierciedla stan prawny na dzień 2026-04-18; przepisy wykonawcze mogą ulec zmianie. Skontaktuj się z agencją celną przed podjęciem działań.

FAQ — najczęściej zadawane pytania

Czy UK CBAM jest już prawem obowiązującym?

Tak — UK CBAM został uchwalony w Finance Act 2026 i wchodzi w życie 1 stycznia 2027. Przepisy wykonawcze HMRC dotyczące szczegółów technicznych rejestracji i obliczeń emisji będą dookreślane w 2026 roku. Śledź aktualizacje na gov.uk/government/collections/carbon-border-adjustment-mechanism.

Kto musi zarejestrować się w systemie UK CBAM?

Rejestracji podlega importer UK (lub jego pełnomocnik) wprowadzający towary objęte CBAM na rynek UK. Polska firma eksportująca do UK nie rejestruje się bezpośrednio — ale musi dostarczyć importerowi dane o wbudowanej emisji swoich produktów.

Jak kupić certyfikaty CBAM w UK?

Platforma zakupu certyfikatów UK CBAM zostanie uruchomiona przez HMRC przed 1 stycznia 2027. UK CBAM (Finance Act 2026) przewiduje zakup certyfikatów przez system HMRC powiązany z UK ETS. Cena certyfikatu odzwierciedla bieżącą cenę uprawnień UK ETS. Szczegóły techniczne zostaną opublikowane przez HMRC w przepisach wykonawczych w 2026 roku.

Czy spedytor lub agencja celna może złożyć deklarację CBAM za importera?

Tak — UK CBAM (Finance Act 2026) przewiduje, że agencje celne i spedytorzy mogą działać jako pełnomocnicy deklaranta CBAM, analogicznie do pełnomocnika celnego przy deklaracjach importowych CDS. Easy Clearance może pełnić tę rolę dla importerów UK obsługujących polskich dostawców.

Jaka jest różnica między UK CBAM a EU CBAM jeśli chodzi o harmonogram?

EU CBAM obowiązuje od października 2023 (faza przejściowa — samo raportowanie) i od 1 stycznia 2026 w pełni (z certyfikatami). UK CBAM został uchwalony w Finance Act 2026 i wchodzi w życie 1 stycznia 2027. Szczegóły ewentualnej fazy przejściowej UK CBAM zostaną określone w przepisach wykonawczych HMRC — śledź gov.uk/government/collections/carbon-border-adjustment-mechanism.

Źródła urzędowe

• Carbon Border Adjustment Mechanism — GOV.UK — GOV.UK
• UK CBAM Consultation — GOV.UK — GOV.UK
• EU CBAM Regulation 2023/956 — EUR-Lex — EUR-Lex
• EU CBAM — EC TAXUD — EC TAXUD