UK CBAM — harmonogram, rejestracja i obowiązki importerów krok po kroku

Harmonogram UK CBAM — etapy wdrożenia od 2026 do 2027

UK CBAM został uchwalony w Finance Act 2026 z datą wejścia w życie 1 stycznia 2027. Kluczowa różnica wobec EU CBAM: EU CBAM miał 27-miesięczną fazę przejściową z samym raportowaniem (oct 2023 – dec 2025) bez obowiązku zakupu certyfikatów. UK CBAM nie przewiduje fazy samego raportowania — podatek dotyczy importu od 1 stycznia 2027, a pierwszy okres rozliczeniowy obejmuje cały 2027 rok (deklaracja i płatność do 31 maja 2028).

2026 — faza przygotowawcza: rejestracja i przygotowanie systemu HMRC

UK CBAM został uchwalony w Finance Act 2026 ze startem 1 stycznia 2027. Rok 2026 to faza przygotowawcza — HMRC publikuje na gov.uk wytyczne, m.in. jak sprawdzić, czy i od kiedy trzeba się zarejestrować. Rejestracja odbywa się przez konto Government Gateway; za pierwszy rok (2027) można się zarejestrować do 31 stycznia 2028.

W tej fazie importerzy powinni:
• Zidentyfikować wszystkie towary i kody HS w swoim imporcie, które wchodzą w zakres UK CBAM
• Skontaktować się z dostawcami (eksporterami) z EU i PL o przygotowanie danych o wbudowanej emisji
• Założyć konto w Government Gateway jeśli jeszcze nie mają dostępu do systemów HMRC
• Monitorować komunikaty HMRC na gov.uk/government/collections/carbon-border-adjustment-mechanism

UWAGA: HMRC aktualizuje wytyczne i notices dotyczące CBAM na bieżąco — śledź gov.uk.

2027 — start UK CBAM: rejestracja, deklaracje i płatność podatku (od 1 stycznia 2027)

Od 1 stycznia 2027 r. importer towarów objętych UK CBAM (osoba, na którą złożono zgłoszenie celne) jest zobowiązany do:
1. Rejestracji w HMRC przez Government Gateway, jeśli wartość jego importu towarów CBAM osiąga £50 000 w ciągu 12 miesięcy albo spodziewa się jej osiągnięcia w ciągu najbliższych 30 dni
2. Ustalenia wbudowanej emisji (embodied emissions) importowanych towarów — na podstawie danych rzeczywistych albo wartości domyślnych publikowanych na gov.uk
3. Składania deklaracji CBAM do HMRC — samodzielnie lub przez swojego agenta podatkowego (tax agent)
4. Zapłaty podatku CBAM: wbudowana emisja × stawka CBAM, pomniejszona o ewentualną ulgę za cenę emisji zapłaconą za granicą (carbon price relief)

UK CBAM nie działa na certyfikatach — to podatek płacony bezpośrednio do HMRC. Stawki CBAM rząd oblicza i publikuje na początku każdego kwartału od 1 stycznia 2027; odzwierciedlają one cenę emisji w UK ETS (UK Emissions Trading Scheme) skorygowaną o darmowe uprawnienia otrzymywane przez producentów w UK. Pierwszy okres rozliczeniowy obejmuje 1 stycznia – 31 grudnia 2027 r., a deklarację i płatność trzeba złożyć do 31 maja 2028 r. Kolejne okresy są kwartalne. Za brak rejestracji, deklaracji lub płatności oraz za błędy w deklaracji HMRC nakłada kary.

Źródło: Finance Act 2026; CBAM: Policy summary (gov.uk); gov.uk/government/collections/carbon-border-adjustment-mechanism.

Wartości domyślne a dane rzeczywiste od eksportera

UK CBAM nie ma fazy przejściowej z samym raportowaniem, ale przewiduje wartości domyślne (default emissions values) do ustalenia wbudowanej emisji, gdy brak danych rzeczywistych. Rząd publikuje je w notice na gov.uk przed startem CBAM.

Dla importerów UK oznacza to: jeśli eksporter z Polski nie dostarczy danych o emisji, importer może użyć wartości domyślnych — a jeśli są one wyższe niż rzeczywiste emisje zakładu, zapłaci wyższy podatek CBAM niż przy udokumentowanych danych eksportera.

Rekomendacja: podpisz z polskim eksporterem klauzulę o dostarczaniu danych CBAM jako warunek kontraktu eksportowego — zanim rynek to wymusi, ułatwia to negocjacje.

Rejestracja w systemie UK CBAM — kto, kiedy i jak

Rejestrację w UK CBAM prowadzi HMRC przez konto Government Gateway (osoby bez dostępu do internetu ustalają z HMRC tryb niecyfrowy). Rejestracja jest obowiązkowa dla importera, który osiągnie £50 000 wartości importu towarów CBAM w ciągu 12 miesięcy albo spodziewa się osiągnąć ten próg w ciągu najbliższych 30 dni (do progu nie wlicza się importu sprzed 1 stycznia 2027). Za pierwszy rok można się zarejestrować do 31 stycznia 2028.

Kto ma obowiązek rejestracji — importer, spedytor czy agencja celna

W EU CBAM działa upoważniony deklarant CBAM (authorised CBAM declarant). W UK CBAM płatnikiem podatku jest importer — osoba, na którą złożono zgłoszenie celne; rejestracja w HMRC jest obowiązkowa po osiągnięciu progu £50 000.

Dla polskich firm eksportujących do UK obowiązek rejestracji spoczywa po stronie UK (importer). Polska firma nie rejestruje się w UK CBAM — ale musi dostarczyć importerowi UK dane niezbędne do deklaracji. Jeśli polska firma ma własny oddział lub spółkę-córkę w UK, ta spółka może podlegać obowiązkowi rejestracji jako importer.

Jeśli agencja celna lub spedytor składa zgłoszenie importowe w imieniu firmy, płatnikiem CBAM nadal jest importer. Deklarację CBAM może złożyć importer albo jego agent podatkowy (tax agent), ale rejestracji dokonuje sam importer. Easy Clearance pomaga importerom UK obsługującym polskich eksporterów w przygotowaniu danych i dokumentacji CBAM.

Jak wygląda rejestracja — Government Gateway

Rejestracja w UK CBAM odbywa się przez konto Government Gateway. Rejestruje się sam importer, czyli płatnik podatku — agent podatkowy może składać za niego deklaracje, ale nie może go zarejestrować.

EU CBAM korzysta z własnego rejestru CBAM (CBAM Registry). W UK rejestracja, deklaracje i płatność podatku CBAM odbywają się w HMRC.

Przygotuj przed rejestracją (lista orientacyjna — aktualne wymagania sprawdź w usłudze HMRC):
• UK EORI importera
• Lista towarów CBAM i ich kody
• Wartość importu towarów CBAM (do sprawdzenia progu £50 000)
• Dane kontaktowe osoby odpowiedzialnej za CBAM

Źródło: gov.uk/government/collections/carbon-border-adjustment-mechanism; Finance Act 2026.

Checklist obowiązków — co zrobić przed 2027

Niezależnie od finalnego harmonogramu UK CBAM, importerzy UK i eksporterzy z Polski mają czas, by przygotować się do wdrożenia. Poniższa lista działań uwzględnia zarówno wymagania opublikowane przez HMRC na gov.uk, jak i lekcje z wdrożenia EU CBAM — który pokazał, że firmy niedoprzygotowane płaciły za wartości domyślne znacznie wyższe niż rzeczywiste emisje ich dostawców. Czas przygotowania: minimum 6–12 miesięcy przed planowanym startem.

Działania dla importera UK — lista 8 kroków

1. Inwentaryzacja importu CBAM — sprawdź, które towary w Twoim imporcie mają kody HS należące do zakresu UK CBAM (aluminium, cement, nawozy, wodór, żelazo i stal).
2. Kontakt z dostawcami — poinformuj eksporterów z Polski i EU, że od 2027 będziesz potrzebować danych o wbudowanej emisji dla ich towarów.
3. Umowy handlowe — dodaj do kontraktów eksportowych klauzulę o dostarczaniu danych CBAM i metodologii obliczeń.
4. Konto Government Gateway — upewnij się, że masz aktywne konto i UK EORI.
5. Rejestracja CBAM — sprawdź na gov.uk, czy i od kiedy musisz się zarejestrować (£50 000 w 12 miesiącach lub w najbliższych 30 dniach), i zarejestruj się przez Government Gateway.
6. System rachunkowości CBAM — przygotuj ewidencję importu CBAM: ilości i wartość towarów, kody HS, dane emisji, dokumenty do ewentualnej ulgi za cenę emisji zapłaconą za granicą.
7. Kalkulacja podatku — zobowiązanie to wbudowana emisja × kwartalna stawka CBAM publikowana przez rząd, pomniejszone o ewentualną ulgę za cenę emisji zapłaconą za granicą (bez certyfikatów).
8. Deklaracja i płatność — za 2027 r. złóż deklarację CBAM i zapłać podatek do 31 maja 2028; od 2028 r. okresy rozliczeniowe są kwartalne.

Działania dla eksportera z Polski — lista 4 kroków

1. Identyfikacja produktów objętych CBAM — sprawdź kody HS w UK Trade Tariff (trade-tariff.service.gov.uk) dla każdego produktu eksportowanego do UK.
2. System monitorowania emisji — wdróż lub zaktualizuj wewnętrzny system śledzenia emisji wbudowanej (patrz artykuł o emisjach dla stali/nawozów).
3. Raport emisji dla każdej dostawy — przygotuj szablon raportu emisji na poziomie instalacji produkcyjnej, który importerzy UK mogą dołączać do deklaracji CBAM.
4. Komunikacja z importerami UK — proaktywnie poinformuj importerów UK o przygotowywanej dokumentacji emisji — będą to docenić i zatrzyma ich przy Tobie jako dostawcy.

Polskie firmy eksportujące do UK za pośrednictwem agencji celnej Easy Clearance mogą liczyć na wsparcie w przygotowaniu dokumentacji CBAM i komunikacji z importerami UK.

Co wynika z aktualnych zasad urzędowych

UK CBAM — uchwalony w Finance Act 2026, wchodzi w życie 1 stycznia 2027 — nakłada na importerów (po osiągnięciu progu £50 000) obowiązek rejestracji w HMRC, deklarowania wbudowanej emisji i zapłaty podatku CBAM według kwartalnych stawek powiązanych z ceną UK ETS — bez certyfikatów. Firmy, które zaczną przygotowania teraz, mogą uniknąć rozliczania na wartościach domyślnych i opóźnień przy rejestracji. Niniejszy artykuł odzwierciedla stan prawny na dzień 2026-10-05; przepisy wykonawcze mogą ulec zmianie. Skontaktuj się z agencją celną przed podjęciem działań.

FAQ — najczęściej zadawane pytania

Czy UK CBAM jest już prawem obowiązującym?

Tak — UK CBAM został uchwalony w Finance Act 2026 i wchodzi w życie 1 stycznia 2027. To podatek płacony do HMRC przez importera; szczegóły techniczne (m.in. emisje i ich weryfikacja) określają rozporządzenia i notices publikowane na gov.uk. Śledź aktualizacje na gov.uk/government/collections/carbon-border-adjustment-mechanism.

Kto musi zarejestrować się w systemie UK CBAM?

Rejestracji podlega importer (osoba, na którą złożono zgłoszenie celne), jeśli wartość jego importu towarów CBAM osiąga £50 000 w ciągu 12 miesięcy lub spodziewa się tego w ciągu najbliższych 30 dni. Polska firma eksportująca do UK nie rejestruje się bezpośrednio — ale musi dostarczyć importerowi dane o wbudowanej emisji swoich produktów.

Czy w UK CBAM trzeba kupować certyfikaty?

Nie. UK CBAM to podatek płacony bezpośrednio do HMRC — nie ma certyfikatów do kupowania ani umarzania, jak w EU CBAM. Importer składa deklarację CBAM i płaci podatek: wbudowana emisja × stawka CBAM, którą rząd publikuje co kwartał od 1 stycznia 2027 i która odzwierciedla cenę UK ETS skorygowaną o darmowe uprawnienia. Za 2027 r. deklaracja i płatność są wymagane do 31 maja 2028.

Czy spedytor lub agencja celna może złożyć deklarację CBAM za importera?

Deklarację CBAM składa importer albo jego agent podatkowy (tax agent), ale rejestracji w HMRC dokonuje sam importer. To, że agencja celna składa zgłoszenie importowe w imieniu firmy, nie przenosi na nią obowiązku CBAM — płatnikiem pozostaje importer. Easy Clearance pomaga importerom UK w przygotowaniu danych i dokumentacji CBAM.

Jaka jest różnica między UK CBAM a EU CBAM jeśli chodzi o harmonogram?

EU CBAM obowiązuje od października 2023 (faza przejściowa — samo raportowanie) i od 1 stycznia 2026 w okresie docelowym — certyfikaty za 2026 r. są sprzedawane od 1 lutego 2027, a deklarację roczną za 2026 r. składa się do 30 września 2027. UK CBAM został uchwalony w Finance Act 2026 i wchodzi w życie 1 stycznia 2027. UK CBAM nie ma fazy samego raportowania i nie używa certyfikatów: pierwszy okres rozliczeniowy obejmuje 2027 r. (deklaracja i płatność do 31 maja 2028), a od 2028 r. okresy są kwartalne. Śledź gov.uk/government/collections/carbon-border-adjustment-mechanism.

Źródła urzędowe

• Carbon Border Adjustment Mechanism — GOV.UK — GOV.UK
• UK CBAM Consultation — GOV.UK — GOV.UK
• EU CBAM Regulation 2023/956 — EUR-Lex — EUR-Lex
• EU CBAM — EC TAXUD — EC TAXUD