Procedura marży VAT a import używanych aut z UK — jak działa i kiedy można zastosować

Czym jest procedura marży VAT (VAT-marża)

Procedura marży VAT, potocznie nazywana VAT-marżą, to szczególna metoda opodatkowania uregulowana w art. 120 ustawy o podatku od towarów i usług. Stosuje ją podatnik-pośrednik, który w ramach prowadzonej działalności kupuje towary używane (np. samochody) i odsprzedaje je dalej. Istota mechanizmu jest prosta: zamiast opodatkować VAT-em całą cenę sprzedaży, podatnik opodatkowuje wyłącznie marżę — czyli różnicę między ceną, po której sprzedaje towar, a ceną, po której go nabył (pomniejszoną o kwotę należnego podatku). Dzięki temu unika się podwójnego opodatkowania towaru, który raz już był obciążony VAT-em w obrocie konsumenckim i przy nabyciu nie dawał prawa do odliczenia.

VAT-marża nie jest jednak dostępna w każdej sytuacji. Art. 120 ustawy o VAT wprowadza ścisłe warunki — w szczególności co do tego, od kogo towar używany musi zostać nabyty. Najistotniejszy z tych warunków omawiamy poniżej, bo to on decyduje o tym, czy auto sprowadzone z UK będzie mogło być później sprzedane w marży. Niniejszy artykuł odzwierciedla stan prawny na dzień 2026-06-02; to nie jest porada podatkowa — skonsultuj z doradcą podatkowym.

Od kogo musi być nabyty towar, by zastosować marżę

Procedura marży ma zastosowanie do dostawy towarów używanych nabytych uprzednio przez podatnika-pośrednika od podmiotów wskazanych w art. 120 ust. 10 ustawy o VAT. W uproszczeniu chodzi m.in. o nabycie towaru od: osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki niebędącej podatnikiem VAT; podatnika, jeśli jego dostawa była zwolniona od podatku; albo innego podatnika, który sam zastosował do tej dostawy procedurę marży. Wspólny mianownik tych przypadków: przy nabyciu towaru pośrednik nie miał prawa do odliczenia VAT — bo transakcja nie była obciążona VAT-em wykazanym na fakturze albo była już opodatkowana w marży.

To kryterium źródła nabycia jest kluczowe dla aut sprowadzanych z zagranicy. Jeżeli pojazd trafia do polskiego dealera w sposób, który nie mieści się w katalogu z art. 120 ust. 10 — na przykład jako towar zaimportowany spoza UE z zapłaconym VAT importowym — to co do zasady warunek dla marży nie jest spełniony.

Jak liczy się marżę i jaka stawka VAT

W procedurze marży podstawą opodatkowania jest marża, czyli różnica między kwotą sprzedaży a kwotą nabycia, pomniejszona o kwotę należnego podatku. Do tak ustalonej marży stosuje się podstawową stawkę VAT, która w Polsce wynosi 23%. Faktura wystawiana jest jako „procedura marży — towary używane" i nie wykazuje VAT-u w sposób umożliwiający nabywcy jego odliczenie. Nie podajemy tu indywidualnych wyliczeń kwotowych — konkretne wartości zależą od cen transakcyjnych i powinny być policzone przez księgowość lub doradcę podatkowego.

Jak wygląda VAT przy imporcie auta z UK (granica)

Po Brexicie Wielka Brytania jest dla celów VAT i cła krajem trzecim — czyli państwem spoza Unii Europejskiej. Oznacza to, że wprowadzenie używanego samochodu z UK do Polski jest importem towaru, a nie wewnątrzwspólnotowym nabyciem. Przy odprawie celnej w Polsce co do zasady powstają trzy rodzaje należności: cło, VAT importowy oraz — w przypadku samochodów — akcyza rozliczana odrębnie po sprowadzeniu pojazdu. To jest moment graniczny, w którym pojazd „wchodzi" do obrotu unijnego, i jest on całkowicie odrębny od późniejszej odsprzedaży.

VAT importowy jest naliczany od podstawy opodatkowania, która co do zasady obejmuje wartość celną pojazdu powiększoną o należne cło (oraz inne należności przywozowe). Stawka VAT w Polsce wynosi 23%. Kluczowy wniosek: na granicy płaci się VAT importowy od wartości — to nie jest procedura marży. Marża dotyczy dopiero ewentualnej dalszej sprzedaży, a nie samego przywozu. Sposób ustalania wartości celnej opisujemy w odrębnym artykule (link niżej). Szczegóły procedury celno-podatkowej po Brexicie znajdziesz na podatki.gov.pl — Brexit a cło.

VAT importowy a prawo do odliczenia

To, czy zapłacony VAT importowy podlega odliczeniu, zależy od statusu importera i sposobu wykorzystania pojazdu. Czynny podatnik VAT, który importuje auto na potrzeby działalności (np. do dalszej odsprzedaży), co do zasady ma prawo odliczyć VAT importowy na zasadach ogólnych — w przypadku samochodów osobowych z uwzględnieniem znanych ograniczeń odliczenia VAT od pojazdów. Osoba prywatna sprowadzająca auto dla siebie zapłaci VAT importowy bez prawa do odliczenia. Ta sama logika „prawa do odliczenia" ma znaczenie później: skoro przy imporcie VAT był wykazany i (typowo) odliczalny, towar nie spełnia warunku „braku prawa do odliczenia", który leży u podstaw procedury marży.

Dlaczego import z UK zwykle wyklucza marżę przy odsprzedaży

Łącząc oba wątki: procedura marży wymaga, by towar został nabyty od jednego z podmiotów z art. 120 ust. 10 ustawy o VAT, w sytuacji, w której pośrednik nie miał prawa do odliczenia VAT. Tymczasem auto zaimportowane z UK trafia do obrotu przez odprawę celną, w której naliczono VAT importowy. Taki sposób „nabycia" (przywóz spoza UE z VAT importowym) co do zasady nie mieści się w katalogu uprawniającym do marży. W konsekwencji dalsza odsprzedaż takiego pojazdu jest typowo opodatkowana na zasadach ogólnych (VAT 23% od całej ceny sprzedaży), a nie w procedurze marży.

Istnieje wąski wyjątek: przepisy o marży przewidują możliwość jej stosowania do dzieł sztuki, przedmiotów kolekcjonerskich i antyków importowanych przez podatnika — pod warunkiem wyboru tej procedury i spełnienia warunków, w tym zgody/zawiadomienia organu. Ten wyjątek nie obejmuje typowych używanych samochodów osobowych — auto nie jest dziełem sztuki ani przedmiotem kolekcjonerskim w rozumieniu tych przepisów (sytuacje skrajne, np. pojazdy zabytkowe kwalifikowane jako kolekcjonerskie, to odrębne, rzadkie przypadki wymagające indywidualnej analizy).

Porównanie z brytyjskim VAT margin scheme

Co ciekawe, analogiczne ograniczenie obowiązuje po stronie brytyjskiej. Brytyjski VAT margin scheme dla pojazdów używanych (HMRC) wprost wyłącza ze schematu pojazdy zaimportowane do UK oraz pojazdy, przy których VAT został naliczony lub odliczony (w tym import VAT). Innymi słowy, zarówno w PL, jak i w UK zasada jest podobna: marża dotyczy obrotu wtórnego towarem, który nie był obciążony odliczalnym VAT-em, a import co do zasady ją wyklucza. Strony brytyjskie traktujemy tu wyłącznie pomocniczo — do rozliczenia importu do Polski stosuje się polskie prawo (art. 120 ustawy o VAT). Źródło: gov.uk — VAT margin scheme for second-hand vehicles oraz HMRC VATMARG07000.

Kiedy marża wchodzi w grę — auta z UE od kwalifikowanego sprzedawcy

Skoro import z UK zwykle wyklucza marżę, kiedy w ogóle dealer może ją zastosować przy sprzedaży używanego auta? Typowo wtedy, gdy pojazd został nabyty na terytorium Unii Europejskiej od podmiotu uprawniającego do marży, a więc bez VAT-u, który dawałby prawo do odliczenia. Najczęstsze scenariusze to nabycie auta:

• od osoby prywatnej w UE (np. w Niemczech, Holandii, Francji) — sprzedawca niebędący podatnikiem VAT;
• od firmy korzystającej ze zwolnienia z VAT, której dostawa była zwolniona od podatku;
• od innego dealera, który sam sprzedał pojazd w procedurze marży — wówczas nabywca może kontynuować rozliczenie w marży.

W tych przypadkach pojazd nie przeszedł przez import spoza UE i nie był obciążony odliczalnym VAT-em, więc warunek źródła nabycia z art. 120 ust. 10 może być spełniony. To dlatego znaczna część rynku używanych aut sprowadzanych „w marży" pochodzi z państw UE, a nie z importu z UK. Różnica nie leży w marce czy roczniku auta, lecz w drodze prawnej, jaką pojazd trafił do dealera. Każdą konkretną transakcję należy ocenić indywidualnie — skonsultuj z doradcą podatkowym.

Granica między importem z UK a nabyciem w UE

W praktyce zdarza się, że auto fizycznie pochodzi z Wielkiej Brytanii, ale jest najpierw odprawiane i wprowadzane do obrotu w innym państwie UE (np. w Niemczech), a dopiero potem kupowane przez polskiego dealera już jako pojazd unijny. Wówczas to charakter ostatniej transakcji nabycia i status sprzedawcy decydują o możliwości zastosowania marży, a nie kraj pierwotnego pochodzenia pojazdu. To obszar wymagający szczególnej ostrożności dokumentacyjnej — łańcuch transakcji, faktury i adnotacje („VAT marża") muszą być spójne.

Skutki dla dealera i nabywcy oraz ryzyka w praktyce

Wybór między rozliczeniem na zasadach ogólnych a procedurą marży ma realne konsekwencje. Przy zasadach ogólnych dealer wykazuje VAT 23% od całej ceny sprzedaży, a nabywca będący podatnikiem może ten VAT odliczyć (z zastrzeżeniem ograniczeń dla samochodów osobowych). Przy marży VAT obciąża tylko różnicę cenową, faktura nie zawiera VAT-u do odliczenia — co jest korzystne dla nabywcy-konsumenta, ale neutralne lub niekorzystne dla nabywcy chcącego odliczać VAT.

Z punktu widzenia importu z UK najważniejsze ryzyko polega na błędnym zastosowaniu marży do auta, które przeszło przez import. Jeśli pojazd został zaimportowany z UK z VAT importowym, a następnie sprzedany „w marży", organ podatkowy może zakwestionować takie rozliczenie i określić zaległość w VAT wraz z odsetkami. Dlatego przed wyborem procedury trzeba jednoznacznie ustalić drogę prawną nabycia pojazdu i zachować pełną dokumentację (dokumenty celne, faktury nabycia, adnotacje sprzedawcy). To jest temat wrażliwy podatkowo — w razie jakiejkolwiek wątpliwości skonsultuj rozliczenie z doradcą podatkowym, a kwestie celne przy imporcie z UK z agencją celną.

Dobre praktyki dokumentacyjne

• Ustal źródło nabycia jeszcze przed zakupem — czy auto jest importowane spoza UE, czy nabywane w UE od podmiotu uprawniającego do marży.
• Zachowaj komplet dokumentów: zgłoszenie celne i dowód zapłaty VAT importowego (przy imporcie) albo fakturę/umowę i adnotację „VAT marża" (przy nabyciu w UE).
• Nie zakładaj z góry, że auto „z UK" automatycznie kwalifikuje się do marży — domyślnie jest odwrotnie.
• Skonsultuj rozliczenie z doradcą podatkowym przy nietypowych łańcuchach transakcji (UK → inny kraj UE → PL) i przy pojazdach zabytkowych.

Co wynika z aktualnych zasad urzędowych

Procedura marży VAT (art. 120 ustawy o VAT) i rozliczenie VAT przy imporcie auta z UK to dwie różne rzeczy. Przy imporcie z Wielkiej Brytanii — kraju trzeciego spoza UE — na granicy co do zasady powstaje VAT importowy naliczany od podstawy obejmującej wartość celną powiększoną o cło (stawka VAT w Polsce: 23%); to nie jest procedura marży. Procedura marży dotyczy dalszej odsprzedaży towaru używanego i wymaga nabycia go od podmiotu wskazanego w art. 120 ust. 10 ustawy o VAT (m.in. od osoby niebędącej podatnikiem, podatnika zwolnionego lub innego stosującego marżę). Towary zaimportowane z zapłaconym VAT importowym co do zasady NIE kwalifikują się do marży przy odsprzedaży — poza wąskim wyjątkiem dotyczącym dzieł sztuki, antyków i przedmiotów kolekcjonerskich (nie typowych aut). Marża typowo wchodzi w grę przy autach nabytych w UE od kwalifikowanego sprzedawcy. Niniejszy artykuł odzwierciedla stan prawny na dzień 2026-06-02 i nie stanowi porady podatkowej — skonsultuj rozliczenie z doradcą podatkowym lub agencją celną przed podjęciem działań.

FAQ — najczęściej zadawane pytania

Czy przy imporcie używanego auta z UK do Polski stosuje się procedurę marży VAT?

Nie. Sam import auta z UK (kraju trzeciego spoza UE) to nie jest procedura marży. Przy odprawie celnej w Polsce co do zasady powstaje VAT importowy naliczany od podstawy obejmującej wartość celną powiększoną o cło (stawka VAT w Polsce: 23%). Procedura marży (art. 120 ustawy o VAT) dotyczy dopiero późniejszej odsprzedaży towaru używanego przez podatnika-pośrednika i ma odrębne warunki. Skonsultuj rozliczenie z doradcą podatkowym.

Na czym polega procedura marży VAT (VAT-marża)?

VAT-marża (art. 120 ustawy o VAT) to szczególna procedura, w której podatnik-pośrednik handlujący towarami używanymi opodatkowuje wyłącznie marżę — różnicę między ceną sprzedaży a ceną nabycia — a nie całą cenę sprzedaży. Warunkiem jest m.in. nabycie towaru od podmiotu określonego w art. 120 ust. 10 (np. osoby niebędącej podatnikiem, podatnika zwolnionego lub innego stosującego marżę). Szczegóły: podatki.gov.pl.

Dlaczego auto zaimportowane z UK zwykle nie kwalifikuje się do marży przy odsprzedaży?

Procedura marży wymaga nabycia towaru od jednego z podmiotów wskazanych w art. 120 ust. 10 ustawy o VAT (np. osoby prywatnej w UE, podatnika zwolnionego lub innego stosującego marżę). Towar pochodzący z importu spoza UE, od którego zapłacono VAT importowy, co do zasady nie spełnia tego warunku — dlatego dalsza odsprzedaż jest zwykle opodatkowana na zasadach ogólnych, a nie w marży. Wyjątek dotyczy m.in. dzieł sztuki, antyków i przedmiotów kolekcjonerskich za zgodą organu — nie typowych aut. Potwierdź z doradcą podatkowym.

Kiedy dealer może zastosować VAT-marżę przy sprzedaży używanego samochodu?

Typowo wtedy, gdy auto zostało nabyte na terytorium UE od podmiotu uprawniającego do marży — np. od osoby prywatnej, od firmy korzystającej ze zwolnienia z VAT albo od innego dealera, który sam sprzedał pojazd w procedurze marży. Kluczowe jest źródło nabycia i brak prawa do odliczenia VAT z tytułu zakupu. Auto kupione w UE w marży — a nie zaimportowane z UK z VAT importowym — typowo kwalifikuje się do marży przy odsprzedaży. Decyzję potwierdź z doradcą podatkowym.

Czy zasady marży różnią się w UK i w Polsce?

Tak. To dwa odrębne systemy VAT. W Polsce marżę reguluje art. 120 ustawy o VAT. W UK obowiązuje VAT margin scheme (HMRC), który również wprost wyłącza pojazdy zaimportowane do UK oraz pojazdy, przy których zapłacono/odliczono VAT (w tym import VAT). Strony brytyjskiej używa się jedynie pomocniczo — do rozliczenia importu do PL ma zastosowanie polskie prawo. Skonsultuj z doradcą podatkowym.

Źródła urzędowe

• Zastosowanie procedury marży od 1 stycznia 2025 r. (art. 120 ustawy o VAT) — podatki.gov.pl
• Obrót nowymi towarami a procedura VAT-marża — podatki.gov.pl
• Brexit a cło — import towarów z UK jako kraju trzeciego — podatki.gov.pl
• Using the VAT margin scheme for second-hand vehicles (kontekst UK) — GOV.UK
• VATMARG07000 — Imports and exports, HMRC internal manual — GOV.UK