BDO i opakowania przy imporcie — kiedy stajesz się wprowadzającym
Jeżeli sprowadzasz towar w opakowaniu i wprowadzasz go do obrotu w Polsce, ustawa czyni z Ciebie „wprowadzającego produkty w opakowaniach” — nawet jeśli opakowania nie produkujesz ani nie sprzedajesz osobno. Z tym statusem wiąże się wpis do rejestru BDO, obowiązek zapewnienia odzysku i recyklingu, roczne sprawozdanie do marszałka województwa oraz opłata produktowa przy nieosiągnięciu wymaganych poziomów. Ustawa stanowi wprost, że wprowadzanie do obrotu przez podmiot niewpisany do rejestru jest zabronione. To obowiązek całkowicie poza polem widzenia spedytora — wychodzi zwykle przy kontroli.
Skąd się bierze ten obowiązek
Ustawa z 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi definiuje wprowadzającego produkty w opakowaniach jako przedsiębiorcę wprowadzającego do obrotu produkty w opakowaniach, w tym pod własną marką lub nazwą. Kluczowe jest to, czego w tej definicji nie ma: nie ma warunku, że opakowanie trzeba wyprodukować, kupić osobno albo sprzedawać.
W konsekwencji sam fakt sprowadzenia towaru w opakowaniu i wprowadzenia go do obrotu robi z importera „wprowadzającego”. Dotyczy to kartonów zbiorczych, opakowań jednostkowych, folii, wypełniaczy i palet — czyli wszystkiego, w czym towar realnie przyjeżdża z Chin, Turcji czy Wielkiej Brytanii.
To rozminięcie się intuicji z przepisem jest źródłem problemu. Przedsiębiorca myśli o sobie jako o kimś, kto „sprowadza lampki” albo „sprowadza zabawki”. Ustawa widzi kogoś, kto wprowadza na rynek polski określoną masę kartonu, folii i drewna.
Co dokładnie trzeba zrobić
| Obowiązek | Na czym polega |
|---|---|
| Wpis do rejestru BDO | Rejestr podmiotów wprowadzających produkty, produkty w opakowaniach i gospodarujących odpadami. Ustawa stanowi, że wprowadzanie do obrotu przez podmiot niewpisany do rejestru jest zabronione. |
| Odzysk i recykling | Zapewnienie odzysku, w tym recyklingu, odpadów opakowaniowych odpowiadających rodzajowi wprowadzonych opakowań, na wymaganych poziomach. |
| Sprawozdanie roczne | Sprawozdanie składane marszałkowi województwa, w którym wykazuje się masę i rodzaje wprowadzonych opakowań. |
| Opłata produktowa | Należna przy nieosiągnięciu wymaganych poziomów odzysku i recyklingu, liczona odrębnie dla każdego rodzaju opakowania. |
Praktyczna konsekwencja jest taka, że trzeba ewidencjonować masę opakowań, a nie tylko wartość towaru. Dane, które są do tego potrzebne — masa kartonu, folii, drewna przypadająca na dostawę — najłatwiej pozyskać od dostawcy przy zamówieniu. Odtwarzanie ich po roku, z pamięci i zdjęć, jest znacznie trudniejsze.
Dlaczego nikt Ci o tym nie powie
To jest sedno problemu i powód, dla którego temat wraca dopiero przy kontroli.
- Spedytor odpowiada za transport i zgłoszenie celne. Rozliczy cło i VAT, zamknie odprawę — i na tym kończy się jego rola. Obowiązki opakowaniowe nie są częścią procedury celnej.
- Księgowa zaksięguje fakturę zakupu. Masa opakowań nie jest kategorią księgową, więc nie pojawia się w jej polu widzenia.
- Dostawca spoza Unii nie ma powodu, żeby znać polskie przepisy o odpadach opakowaniowych.
W efekcie obowiązek istnieje od pierwszej dostawy, a dowiaduje się o nim się zwykle ktoś trzeci — w momencie, w którym zaległości są już policzalne.
Kogo to dotyczy najczęściej
- Importera sprowadzającego towar z Chin do sprzedaży na Allegro lub Amazon — każda paczka to opakowanie jednostkowe plus karton zbiorczy.
- Firmę sprowadzającą towar pod własną marką — tu status wprowadzającego wynika wprost z definicji ustawowej.
- Sklep internetowy dokładający własne opakowanie wysyłkowe — do masy opakowań wchodzi także to, co dokłada się przy pakowaniu przesyłki.
- Importera sprzętu w drewnianych skrzyniach i na paletach — drewno to również opakowanie, a przy przywozie spoza Unii dochodzi jeszcze odrębny wymóg fitosanitarny dotyczący opakowań drewnianych.
Jak to poukładać przy pierwszym imporcie
- Ustal, czy jesteś wprowadzającym — jeżeli sprowadzasz towar w opakowaniu i wprowadzasz go do obrotu w Polsce, odpowiedź jest zwykle twierdząca.
- Załatw wpis do rejestru zanim towar trafi do sprzedaży — legalność wprowadzania do obrotu jest z tym wpisem powiązana wprost.
- Poproś dostawcę o masy opakowań przy zamówieniu: karton, folia, drewno, ewentualnie inne materiały. To dane, które i tak zna, a Tobie oszczędzają rekonstrukcji.
- Prowadź ewidencję od pierwszej dostawy, a nie od momentu, gdy zbliża się termin sprawozdania.
- Sprawdź pozostałe obowiązki produktowe — przy niektórych towarach dochodzą odrębne reżimy, na przykład dotyczące baterii i sprzętu elektrycznego, które mają własne rejestry i własne zasady.
Najczęstsze błędy
- Założenie, że skoro nie produkuję opakowań, to mnie nie dotyczy. Definicja obejmuje wprowadzającego produkty w opakowaniach.
- Traktowanie tematu jako sprawy księgowej. To obowiązek rejestrowy i sprawozdawczy w obszarze gospodarki odpadami, nie kwestia podatkowa.
- Odkładanie wpisu do rejestru „na później”, przy jednoczesnym prowadzeniu sprzedaży.
- Brak danych o masie opakowań i próba oszacowania ich po roku.
- Pominięcie palet i drewnianych skrzyń przy liczeniu opakowań.
Planujesz pierwszy import i chcesz wiedzieć, jakie obowiązki pojawią się poza cłem i VAT? Przejdziemy przez to razem, zanim towar wyruszy.
Powiązane materiały
- CBAM unijny — obowiązki importera
- EPR opakowaniowy w Wielkiej Brytanii
- Import papieru, tektury i opakowań — HS 48
Źródła
- Ustawa z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi — art. 8 (definicje), art. 10 (wpis do rejestru), art. 17 i 20 (odzysk i recykling), art. 34–40 (opłata produktowa), art. 41 (zakaz wprowadzania do obrotu bez wpisu), art. 45 (sprawozdanie roczne).
- Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach — rejestr BDO.
- Międzynarodowy standard środków fitosanitarnych ISPM 15 — drewniane materiały opakowaniowe w obrocie międzynarodowym.
Disclaimer
Materiał ma charakter informacyjny i opisuje stan przepisów na dzień publikacji. Nie stanowi porady prawnej. Zakres obowiązków zależy od rodzaju działalności i wprowadzanych opakowań — przed rozpoczęciem sprzedaży warto zweryfikować swój przypadek indywidualnie.