Kompletny Przewodnik po Odprawach Celnych UK–PL
Wszystko, co musisz wiedzieć o odprawach celnych między Wielką Brytanią a Polską — od dokumentów i procedur, przez kody HS i wartość celną, po koszty i wybór agencji celnej. Aktualny stan na rok 2025/2026 po wdrożeniu pełnego BTOM.
Spis treści
- 1. Co to jest odprawa celna w kontekście UK?
- 2. Import, eksport czy tranzyt — co Cię dotyczy?
- 3. Wymagane dokumenty celne — checklista
- 4. Procedura importu krok po kroku
- 5. Procedura eksportu krok po kroku
- 6. ENS, GMR, T1, CFSP/EIDR, ATA Carnet
- 7. Od czego zależy koszt odprawy
- 8. FAQ — najczęstsze pytania
- 9. Nasze usługi celne UK–PL
1. Co to jest odprawa celna w kontekście UK? (2025/2026)
Odprawa celna to formalny proces zgłoszenia towarów organom celnym przy przekraczaniu granicy państwa. W przypadku wymiany handlowej między Polską a Wielką Brytanią procedura ta nabrała kluczowego znaczenia po Brexicie — od 1 stycznia 2021 roku Wielka Brytania jest krajem trzecim wobec Unii Europejskiej, co oznacza obowiązek pełnych deklaracji celnych w obu kierunkach.
W roku 2025 zakończył się proces wdrożenia pełnego modelu granicznego (BTOM — Border Target Operating Model), który wprowadził m.in. obowiązkowe deklaracje bezpieczeństwa i ochrony (S&S GB/ENS) dla towarów importowanych do Wielkiej Brytanii oraz zaostrzył kontrole fitosanitarne i weterynaryjne. Każdy towar przekraczający granicę UK–UE musi zostać zgłoszony elektronicznie w systemie CDS (Customs Declaration Service) prowadzonym przez HMRC.
Podstawą prawną jest UK Customs Code — zestawienie regulacji celnych Wielkiej Brytanii, będące odpowiednikiem UCC (Union Customs Code). Po stronie polskiej i unijnej obowiązuje kodeks celny UE. Deklaracje celne eksportowe składane są przez polskich eksporterów w systemie AES (Automated Export System) organów celnych UE, natomiast deklaracje importowe po stronie UK — w CDS. W praktyce oznacza to dwa oddzielne zgłoszenia dla każdej transakcji handlowej.
Kluczowe pojęcia, które musisz znać
- CDS — Customs Declaration Service (system deklaracji HMRC)
- EORI — numer identyfikacji celnej operatora
- HS Code — kod towarowy Systemu Zharmonizowanego
- MRN — Movement Reference Number (numer referencyjny deklaracji)
- BTOM — Border Target Operating Model (model graniczny UK)
- TCA — Trade and Cooperation Agreement (umowa UK–UE)
- GVMS — Goods Vehicle Movement Service (system GMR)
- NCTS — New Computerised Transit System (system tranzytowy)
2. Import, eksport czy tranzyt — co Cię dotyczy?
Zanim zlecisz odprawę celną, musisz określić, która procedura jest właściwa dla Twojego ruchu towarowego. Nieprawidłowy wybór procedury może skutkować zatrzymaniem towaru, naliczeniem kar lub koniecznością korekty deklaracji.
Import do UK
Towary przemieszczane z Polski (lub innego kraju UE/trzeciego) do Wielkiej Brytanii w celu pozostania na rynku UK. Importer musi mieć EORI GB, zapłacić cło i VAT importowy (lub skorzystać z PVA) oraz złożyć pełną deklarację importową w CDS.
Kto dotyczy: importerzy, sklepy, producenci kupujący surowce z UK, dystrybutorzy.
Odprawy importowe →Eksport z UK
Towary wyprowadzane z Wielkiej Brytanii do krajów UE lub trzecich. Eksporter składa deklarację eksportową w CDS (lub AES po stronie UE), a po odprawie celnej towar opuszcza UK. Przy eksporcie do Polski importer unijny składa polskie zgłoszenie przywozowe.
Kto dotyczy: eksporterzy z UK, polskie firmy sprzedające z UK do PL i UE.
Odprawy eksportowe →Tranzyt przez UK (T1)
Towary przejeżdżające przez terytorium UK bez rozładunku i wprowadzenia do obrotu. Procedura NCTS (T1/T2) pozwala na przemieszczanie towarów pod zabezpieczeniem celnym — cła nie są płatne, dopóki towar jest objęty tranzytem.
Kto dotyczy: spedytorzy, firmy obsługujące trasy UE–UK–UE lub przejazdy przez UK.
Deklaracje T1/T2 →3. Wymagane dokumenty celne — checklista
Kompletność dokumentów to najważniejszy czynnik wpływający na czas odprawy. Braki w dokumentach są przyczyną większości opóźnień przy granicy UK–PL. Poniżej znajdziesz listy kontrolne dla importu i eksportu.
arrow_downward Dokumenty importowe (do UK)
-
check_circle
Faktura handlowa (Commercial Invoice) — zawierająca wartość towaru, opis, kraj pochodzenia, dane sprzedawcy i kupującego, warunki dostawy (Incoterms).
-
check_circle
Lista towarowa (Packing List) — szczegółowe zestawienie zawartości przesyłki: ilości, wagi, wymiary, numery opakowań.
-
check_circle
Numer EORI GB importera — obowiązkowy dla deklaracji w systemie CDS. Bez EORI GB deklaracja nie może zostać złożona.
-
check_circle
Dokument przewozowy (BoL / CMR / AWB) — list przewozowy morski, drogowy lub lotniczy potwierdzający nadanie przesyłki.
-
check_circle
Kody HS dla wszystkich towarów — 8-cyfrowe kody taryfowe UK (UK Global Tariff), niezbędne do obliczenia cła i VAT.
-
info
Dowód pochodzenia (oświadczenie o pochodzeniu / wiedza importera) — jeśli towar spełnia reguły pochodzenia TCA, umożliwia skorzystanie z preferencyjnej stawki 0% cła. Szczegóły potwierdź w HMRC lub skontaktuj się z nami.
-
info
Certyfikaty specjalne — dla żywności (IPAFFS), roślin (fitosanitarne), kosmetyków, leków, wyrobów medycznych i elektroniki.
arrow_upward Dokumenty eksportowe (z UK / PL)
-
check_circle
Faktura handlowa — jak przy imporcie. Eksporter musi ją wystawić i archiwować jako dowód wywozu dla celów VAT (stawka 0%).
-
check_circle
Lista towarowa — jak przy imporcie. Musi być spójna z fakturą.
-
check_circle
EORI eksportera — EORI GB dla eksporterów z UK lub EORI UE dla eksporterów z PL/UE wysyłających z UE do UK.
-
check_circle
Dokument przewozowy — CMR (drogowy), BoL (morski), AWB (lotniczy).
-
check_circle
Kody HS — konieczne do deklaracji eksportowej.
-
check_circle
Dowód pochodzenia — oświadczenie o pochodzeniu (statement on origin) na fakturze, dla towarów spełniających reguły TCA. Kluczowe dla importera, który skorzysta z preferencji.
-
info
Licencje eksportowe — dla towarów podwójnego zastosowania (dual-use), broni, produktów strategicznych. Wymagane przed wysyłką.
4. Procedura importu do UK — krok po kroku
Przygotowanie dokumentów
Skompletuj fakturę handlową, packing list, dokument przewozowy i kody HS. Sprawdź, czy eksporter z UE wystawił poprawny certyfikat lub oświadczenie o pochodzeniu, jeśli towar kwalifikuje się do preferencji TCA.
Złożenie deklaracji pre-arrival / ENS
Agencja celna składa ENS (Entry Summary Declaration) przed załadunkiem towaru w porcie wyjazdu (minimum 4 godziny dla Short Sea, przed załadunkiem dla RoRo). Równocześnie generowany jest numer GMR w systemie GVMS, jeśli port wjazdu tego wymaga (Dover, Folkestone, Holyhead).
Przetwarzanie przez HMRC (CDS)
System CDS przypisuje deklaracji jedną z trzech ścieżek: Route 1 — automatyczne zwolnienie (najczęstszy przypadek przy kompletnych dokumentach), Route 2 — weryfikacja dokumentów, Route 6 — kontrola fizyczna. Przy Route 1 zwolnienie następuje w ciągu minut od akceptacji deklaracji.
Płatność należności celnych i VAT
Cło obliczane jest od wartości celnej towaru (CIF) według stawki z UK Global Tariff. VAT importowy wynosi standardowo 20% dla większości towarów. Firmy korzystają z PVA (Postponed VAT Accounting) — odroczenie VAT do rozliczenia miesięcznego. Możliwe też odroczenie cła przez DDA (Duty Deferment Account).
Zwolnienie towaru i przekazanie dokumentów
Po zatwierdzeniu deklaracji HMRC wydaje elektroniczne zwolnienie towaru. Agencja celna przekazuje status i dokumenty do kierowcy lub magazynu. Numer MRN jest dowodem odprawy i może być wymagany przy odbiorze towaru z terminalu.
5. Procedura eksportu z UK — krok po kroku
Przygotowanie dokumentów eksportowych
Faktura handlowa, packing list, kody HS, certyfikat lub oświadczenie o preferencyjnym pochodzeniu TCA (jeśli towar kwalifikuje się). Dla towarów regulowanych — odpowiednie licencje eksportowe lub certyfikaty zdrowotne.
Złożenie deklaracji eksportowej w CDS
Agencja celna składa deklarację eksportową w systemie CDS przed dotarciem towaru do portu lub terminalu celnego. Generowany jest numer MRN deklaracji eksportowej, który musi zostać potwierdzony przez HMRC przed fizycznym wyprowadzeniem towaru z UK.
Zwolnienie przez HMRC i wyjście towaru z UK
Po akceptacji deklaracji eksportowej HMRC zwalnia towar do wyjścia. Kierowca lub terminal potwierdzają fizyczne opuszczenie UK przez towar. Potwierdzenie wywozu (IE599) jest kluczowym dokumentem dla eksportera, który chce zastosować stawkę VAT 0% w Polsce lub UE.
Odprawa po stronie importera (PL/UE)
Po przybyciu towaru do Polski importer składa zgłoszenie importowe w polskim systemie CELINA lub PUESC. Jeśli towar przywieziony był z dowodami preferencyjnego pochodzenia UK, stosuje się 0% cła na podstawie TCA. Bez dowodu pochodzenia obowiązują standardowe stawki celne UE.
6. Procedury specjalne: ENS, GMR, T1, CFSP/EIDR, ATA Carnet
ENS — Entry Summary Declaration
Deklaracja bezpieczeństwa i ochrony składana przed przybyciem towaru do UK. Obowiązkowa dla towarów importowanych drogą morską i lotniczą. Timing: przed załadunkiem dla RoRo, 4 godziny przed przybyciem dla Short Sea. Składana przez przewoźnika lub agenta celnego w systemie CDS/S&S GB.
Usługa ENS/SSD →GMR — Goods Movement Reference
Numer referencyjny przesyłki w systemie GVMS (Goods Vehicle Movement Service). Każdy pojazd wjeżdżający do UK przez port obsługiwany przez GVMS musi mieć GMR przed dotarciem do terminalu. GMR łączy deklaracje celne z fizycznym ruchem pojazdu. Brak GMR = odmowa wjazdu do portu.
Usługa GMR →T1 — Tranzyt NCTS
Procedura tranzytowa NCTS (New Computerised Transit System) dla towarów przemieszczanych przez UK bez wprowadzenia do obrotu. Towar objęty T1 jest pod zabezpieczeniem celnym — cło zawieszone do momentu zamknięcia procedury. Stosowany przy trasach UE–UK–UE oraz wysyłkach między portami UK bez odprawy importowej.
Deklaracje T1/T2 →CFSP / EIDR — Uproszczone Procedury
CFSP (Customs Freight Simplified Procedures) obejmuje kilka uproszczonych procedur dla zatwierdzonych operatorów. EIDR (Entry in Declarant's Records) pozwala na zastąpienie tradycyjnych deklaracji własnymi ewidencjami — szybsze procedury, mniejsza biurokracja, ale wymaga zatwierdzenia HMRC i doskonałego compliance. Dostępna dla dużych, regularnych importerów z dobrym track recordem.
Usługa EIDR/CFSP →ATA Carnet — Czasowy Import/Eksport
Dokument ATA Carnet pozwala na czasowy wywóz towarów (sprzęt wystawienniczy, narzędzia, maszyny demonstracyjne) bez uiszczania ceł, pod warunkiem powrotu w określonym terminie (do 12 miesięcy). Używany przy targach, wystawach i misjach handlowych. Karnet ATA funkcjonuje jak "paszport dla towaru" w ponad 80 krajach, w tym UK i UE.
Usługa ATA Carnet →Oświadczenie o pochodzeniu (Statement on Origin)
W handlu UK–UE dowodem preferencyjnego pochodzenia w ramach TCA jest oświadczenie o pochodzeniu (statement on origin) umieszczone na fakturze, lub wiedza importera — nie świadectwo EUR.1 (TCA go nie przewiduje). Umożliwia importerowi zastosowanie 0% cła, jeśli towar spełnia reguły pochodzenia. Dla przesyłek powyżej 6000 EUR eksporter unijny musi być zarejestrowany w systemie REX i podać numer REX w oświadczeniu.
Sprawdź dowód pochodzenia →7. Od czego zależy koszt odprawy celnej UK–PL
Na koszt obsługi celnej wpływa przede wszystkim:
- rodzaj procedury — import, eksport, tranzyt T1, mienie przesiedlenia, zgłoszenie ENS lub GMR;
- liczba pozycji towarowych (kodów HS) w zgłoszeniu;
- towary regulowane — wymagające licencji, certyfikatów lub kontroli weterynaryjnej;
- kompletność dokumentów i pilność zlecenia.
Opłata agencyjna to nie to samo co należności celne: cło i VAT importowy nalicza osobno HMRC na podstawie kodu towaru (UK Global Tariff), wartości celnej i pochodzenia towaru. Aktualne stawki naszych usług znajdziesz w cenniku.
8. FAQ — najczęściej zadawane pytania
Ile kosztuje odprawa celna UK? expand_more
Koszt zależy od rodzaju procedury, złożoności przesyłki, liczby pozycji towarowych i wymaganych dokumentów dodatkowych. Aktualne stawki podajemy w cenniku. Należności celne i VAT importowy nalicza osobno HMRC.
Jak długo trwa odprawa celna w UK? expand_more
Standardowa odprawa przy kompletnych dokumentach trwa od kilkudziesięciu minut do kilku godzin. Route 1 (auto-clearance) — zwolnienie następuje automatycznie po akceptacji deklaracji, zwykle w ciągu minut. Route 2 i Route 6 mogą trwać dłużej ze względu na weryfikację dokumentów lub kontrolę fizyczną. Główne przyczyny opóźnień to braki w dokumentach, niespójne informacje i błędne kody HS.
Co to jest numer EORI i czy muszę go mieć? expand_more
EORI (Economic Operators Registration and Identification) to numer identyfikacyjny operatora celnego. W UK jest to EORI GB, wydawany bezpłatnie przez HMRC po wypełnieniu wniosku online. Rejestracja trwa 2–5 dni roboczych. Bez EORI GB nie możesz złożyć deklaracji importowej ani eksportowej w CDS. Polskie firmy handlujące z UK potrzebują EORI GB lub muszą działać przez agenta celnego posiadającego takie uprawnienia.
Czy firma z Polski potrzebuje agencji celnej w UK? expand_more
Technicznie możliwa jest samodzielna odprawa, jeśli firma ma EORI GB i dostęp do systemu CDS. W praktyce wymaga to przeszkolenia, subskrypcji oprogramowania celnego (£50–300/miesiąc) i znajomości procedur UK. Zdecydowana większość polskich firm korzysta z agencji celnej w UK — szczególnie przy nieregularnych przesyłkach, towarach regulowanych lub złożonych kodach HS.
Jak wybrać agencję celną UK? expand_more
Kluczowe kryteria: rejestracja w HMRC jako agent celny, zakres obsługiwanych procedur (import, eksport, T1, ENS, GMR), czas reakcji (ważne przy pilnych przesyłkach), doświadczenie z Twoją branżą i towarami, przejrzyste ceny bez ukrytych kosztów oraz komunikacja w języku polskim. easyclearance.pl obsługuje pełny zakres procedur UK–PL, działamy operacyjnie i zapewniamy transparentną komunikację statusu.
Co to jest GMR i kiedy jest wymagany? expand_more
GMR (Goods Movement Reference) to numer referencyjny przesyłki w systemie GVMS. Jest wymagany dla każdego pojazdu wjeżdżającego do UK przez port obsługiwany przez GVMS — Dover, Eurotunnel, Holyhead, Fishguard i inne. Bez GMR kierowca nie zostanie dopuszczony do terminalu. GMR generowany jest przez agenta celnego lub spedytora po skompletowaniu deklaracji celnych.
Jak działa tranzyt T1 przez UK? expand_more
T1 to procedura tranzytowa NCTS, pozwalająca na przemieszczanie towarów przez UK bez uiszczania ceł, jeśli towar nie jest wprowadzany do obrotu w UK. Wymaga gwarancji celnej zabezpieczającej potencjalne należności. Procedura otwierana jest przy wjeździe do UK i zamykana przy wyjeździe lub dotarciu do zatwierdzonego miejsca przeznaczenia. Stosowany m.in. przy trasach UE–UK–UE i składach celnych.
Czym jest CFSP i EIDR? expand_more
CFSP (Customs Freight Simplified Procedures) to uproszczone procedury celne dla zatwierdzonych operatorów — pozwalają na szybsze odprawy i mniejszą biurokrację. EIDR (Entry in Declarant's Records) umożliwia importerom prowadzenie własnych ewidencji celnych zamiast składania tradycyjnych deklaracji przy każdym wwozie. Obie wymagają uprzedniego zatwierdzenia HMRC. Dostępne dla firm z doskonałym track recordem compliance.
9. Nasze usługi celne UK–PL
easyclearance.pl obsługuje pełen zakres procedur celnych między Wielką Brytanią a Polską i UE. Wybierz usługę dopasowaną do Twojego ruchu towarowego:
Odprawy importowe UK
Import z UK do PL i UE. Deklaracje CDS, ENS, GMR.
arrow_upwardOdprawy eksportowe UK
Eksport z UK do PL, UE i krajów trzecich. Deklaracje CDS, IE599.
routeTranzyt T1/T2
Deklaracje tranzytowe NCTS przez UK i UE. Gwarancja tranzytowa.
securityZgłoszenia ENS/SSD
Entry Summary Declaration i Safety & Security UK. Terminowe złożenie przed przybyciem.
qr_codeGMR — GVMS
Generowanie numerów GMR dla pojazdów wjeżdżających do UK. Integracja z GVMS.
verifiedŚwiadectwa EUR.1
Przygotowanie dokumentów preferencyjnego pochodzenia TCA dla eksporterów.
badgeATA Carnet
Karnet ATA dla sprzętu wystawienniczego, maszyn i narzędzi. Targi i wystawy.
inventoryEIDR / CFSP
Uproszczone procedury celne dla zatwierdzonych importerów. Wymagane zatwierdzenie HMRC.
homeMienie przesiedlenia
Odprawa rzeczy osobistych przy przeprowadzce do UK. Ulga ToR.
Zastrzeżenie: Informacje zawarte na tej stronie mają charakter ogólny i nie stanowią porady prawnej ani podatkowej. Przepisy celne i procedury mogą się zmieniać — zawsze weryfikuj aktualne wymagania z oficjalnych źródeł HMRC (gov.uk) lub skonsultuj się z agentem celnym. W sprawach indywidualnych skontaktuj się z konsultantem.
Potrzebujesz odprawy celnej UK–PL?
Skontaktuj się z nami — powiemy Ci, czego potrzebujesz i jak najszybciej uruchomić procedurę.