Import Leków z UK do Polski 2026 – GMP, Zezwolenia i Procedura Celna
Szczegółowy przewodnik po imporcie produktów farmaceutycznych z Wielkiej Brytanii do Polski po Brexicie: wymagania GMP, pozwolenia GIF i URPL, rola Qualified Person, procedury graniczne i koszty specjalistycznej odprawy celnej.
Autor
Zespół easyclearance.plPublikacja
15 kwietnia 2026
Zaktualizowano
20 października 2026
Szybka odpowiedź
Import leków z UK do Polski po Brexicie wymaga pozwolenia na import od GIF (Głównego Inspektora Farmaceutycznego), certyfikatu GMP dla producenta, oraz certyfikacji przez Qualified Person (QP) w UE. Suplementy diety nadzoruje GIS, nie GIF. Koszty odprawy specjalistycznej: cennik. Podane widełki są orientacyjne — dokładna wycena po przesłaniu dokumentów.
Szybkie podsumowanie
Import leków z UK to jedna z najbardziej uregulowanych procedur celnych. Wymaga: pozwolenia na import GIF, certyfikatu GMP wytwórcy, certyfikacji QP w UE, a przy lekach zimnocrancezywanych — dokumentacji cold chain. Suplementy diety są prostsze: brak pozwolenia GIF, nadzór GIS. Koszty odprawy: cennik (specjalistyczna). Widełki orientacyjne.
Uwaga: Informacje w tym artykule mają charakter ogólny. Import produktów leczniczych jest ściśle regulowany. Przed podjęciem działań skonsultuj się z farmaceutą, prawnikiem farmaceutycznym lub bezpośrednio z GIF.
Kategorie produktów farmaceutycznych z UK
Przed przystąpieniem do importu konieczne jest prawidłowe zakwalifikowanie produktu. Każda kategoria podlega innym regulacjom i wymaga odmiennych dokumentów:
| Kategoria | Nadzór w PL | Wymagane pozwolenie |
|---|---|---|
| Leki na receptę (Rx) | GIF + URPL | Pozwolenie na import GIF + rejestracja URPL |
| Leki OTC (bez recepty) | GIF + URPL | Pozwolenie na import GIF + rejestracja URPL |
| Substancje czynne (API) | GIF | Wpis do Krajowego Rejestru Wytwórców, Importerów oraz Dystrybutorów Substancji Czynnych (art. 51b), a nie zezwolenie na import produktu leczniczego |
| Wyroby medyczne | URPL | Oznakowanie CE (MDR 2017/745) |
| Suplementy diety | GIS | Powiadomienie GIS (brak pozwolenia importowego) |
Kto może importować leki z UK do Polski – zezwolenia i rejestry
Po Brexicie Wielka Brytania jest krajem trzecim, więc przywóz leków z UK jest importem w rozumieniu Prawa farmaceutycznego. Rodzaj uprawnienia zależy od roli firmy w łańcuchu dostaw:
| Rola | Wymagane uprawnienie | Organ (podstawa) |
|---|---|---|
| Importer produktów leczniczych (przywóz z UK) | Zezwolenie na wytwarzanie lub import | GIF (art. 38 ust. 1–2 Prawa farmaceutycznego) |
| Hurtownia farmaceutyczna | Zezwolenie na prowadzenie hurtowni | GIF (art. 74 ust. 1–2) |
| Importer równoległy | Pozwolenie na import równoległy (ważne 5 lat) | Prezes URPL (art. 21a) |
| Podmiot odpowiedzialny | Pozwolenie na dopuszczenie do obrotu | Prezes URPL; pozwolenia unijne wydaje Rada UE lub Komisja Europejska (art. 3) |
| Pośrednik w obrocie lekami (bez fizycznego posiadania towaru) | Wpis do Krajowego Rejestru Pośredników w Obrocie Produktami Leczniczymi | GIF (art. 73a) |
| Importer substancji czynnej (API) | Wpis do Krajowego Rejestru Wytwórców, Importerów oraz Dystrybutorów Substancji Czynnych | GIF (art. 51b) |
Zezwolenie na wytwarzanie lub import wydaje się na czas nieokreślony po stwierdzeniu przez Państwową Inspekcję Farmaceutyczną, że firma dysponuje odpowiednimi pomieszczeniami i urządzeniami oraz zatrudnia Osobę Wykwalifikowaną (art. 39 ust. 3). Zaimportowane leki importer może co do zasady dystrybuować wyłącznie do hurtowni farmaceutycznych oraz do szpitali, czyli podmiotów leczniczych świadczących stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne (art. 42 ust. 1 pkt 2).
Brak wymaganego zezwolenia ma konsekwencje karne: za prowadzenie działalności w zakresie wytwarzania lub importu produktu leczniczego bez zezwolenia grozi grzywna, ograniczenie wolności albo pozbawienie wolności od 3 miesięcy do 5 lat (art. 125 ust. 1), a za wprowadzanie do obrotu leku bez pozwolenia na dopuszczenie do obrotu – do 2 lat pozbawienia wolności (art. 124).
Wymagania GMP – Good Manufacturing Practice
Certyfikat GMP (Dobra Praktyka Wytwarzania) to warunek konieczny przy imporcie każdego produktu leczniczego z UK. Certyfikat potwierdza, że zakład wytwórczy spełnia europejskie standardy produkcji farmaceutycznej (Dyrektywa 2003/94/WE, Eudralex Vol. 4).
Po Brexicie Wielka Brytania stała się krajem trzecim z perspektywy UE. Oznacza to:
- Umowa o handlu i współpracy UE–UK (załącznik TBT-2 dotyczący produktów leczniczych) przewiduje wzajemne uznawanie wyników inspekcji GMP przeprowadzonych przez drugą stronę; nie zastępuje to certyfikacji serii przez QP w UE
- Każda seria leku importowanego z UK musi zostać ponownie zbadana i zwolniona przez QP w UE
- Certyfikat GMP powinien być aktualny — dokładny okres ważności dla danej inspekcji warto potwierdzić w GIF/MHRA, bo może się różnić
Weryfikację aktualności certyfikatu GMP można przeprowadzić w bazie EudraGMDP (Europejska Agencja Leków) lub bezpośrednio przez MHRA.
Pozwolenie na import – GIF i procedura
Importer produktów leczniczych musi posiadać zezwolenie na wytwarzanie/import wydane przez Głównego Inspektora Farmaceutycznego (GIF) na podstawie art. 38 Prawa farmaceutycznego. Zezwolenie określa m.in.:
- Zakres działalności (rodzaje produktów)
- Lokalizacja magazynów (muszą spełniać GDP — Dobrą Praktykę Dystrybucji)
- Wyznaczone osoby odpowiedzialne (Qualified Person)
Procedura uzyskania zezwolenia:
- Złożenie wniosku do GIF wraz z dokumentacją techniczną
- Inspekcja GIF w zakładzie importera
- Decyzja w terminie do 90 dni
- Coroczna opłata za utrzymanie zezwolenia
Czas uzyskania zezwolenia: 3–6 miesięcy przy kompletnej dokumentacji.
Qualified Person (QP) – rola w imporcie z UK
Każdy importer produktów leczniczych z kraju trzeciego (w tym z UK po Brexicie) musi wyznaczyć Qualified Person (QP) — wykwalifikowaną osobę odpowiedzialną za certyfikację każdej serii importowanej. QP musi:
- Spełniać łącznie wymagania art. 48 ust. 1 Prawa farmaceutycznego: wyższe wykształcenie magisterskie na kierunku z wymienionych w ustawie dyscyplin (np. nauki farmaceutyczne, nauki chemiczne, biotechnologia), wiedza z wymaganych przedmiotów (m.in. chemia, analiza farmaceutyczna, farmakologia, technologia farmaceutyczna), co najmniej dwuletni staż pracy u wytwórcy lub importera posiadającego zezwolenie (analizy jakościowe i ilościowe oraz badania kontrolne) i znajomość języka polskiego w stopniu niezbędnym do pełnienia obowiązków
- Być zatrudniony przez importera lub działać na podstawie umowy
- Podpisać certyfikat zwolnienia każdej serii przed wprowadzeniem na rynek UE
- Potwierdzić, że każda seria spełnia wymagania rejestracyjne i GMP
Dla małych importerów wyznaczenie własnego QP może być kosztowne. Alternatywą jest outsourcing usług QP do wyspecjalizowanych firm farmaceutycznych — tzw. "QP as a Service".
Co dokładnie certyfikuje QP przy imporcie z kraju trzeciego
Zgodnie z art. 48 ust. 3 pkt 2 Prawa farmaceutycznego w przypadku produktu pochodzącego z importu Osoba Wykwalifikowana zapewnia, że każda seria została poddana na terytorium Polski pełnej analizie jakościowej i ilościowej (co najmniej wszystkich substancji czynnych) oraz innym badaniom koniecznym do zapewnienia jakości zgodnie z pozwoleniem na dopuszczenie do obrotu. Może odstąpić od tych badań, jeżeli wykonano je w kraju eksportującym i po zweryfikowaniu u GIF, że kraj pochodzenia produktu znajduje się na liście krajów, z którymi UE zawarła uzgodnienia zapewniające wymagania GMP co najmniej równoważne unijnym (art. 48 ust. 6). Przed zwolnieniem serii do obrotu QP certyfikuje w rejestrze, że seria spełnia te wymagania (art. 48 ust. 7).
Umowa o handlu i współpracy UE–UK (załącznik TBT-2 dotyczący produktów leczniczych) przewiduje wzajemne uznawanie wyników inspekcji GMP, ale nie zastępuje certyfikacji serii przez QP w UE, której wymaga polskie prawo.
GDP – Dobra Praktyka Dystrybucyjna: kto musi ją spełnić
Zasady GDP określają wytyczne Komisji Europejskiej z 5 listopada 2013 r. w sprawie Dobrej Praktyki Dystrybucyjnej produktów leczniczych stosowanych u ludzi (2013/C 343/01), które zastąpiły wytyczne opublikowane w marcu 2013 r. Dla importera w Polsce obowiązek wynika też wprost z ustawy: w zakresie dystrybucji wytworzonych lub importowanych leków stosuje on wymagania Dobrej Praktyki Dystrybucyjnej (art. 42 ust. 1 pkt 8 Prawa farmaceutycznego).
- Hurtownie farmaceutyczne – każdy, kto prowadzi obrót hurtowy, musi mieć zezwolenie hurtowni i stosować wytyczne GDP
- Importerzy – w zakresie dystrybucji zaimportowanych leków (art. 42 ust. 1 pkt 8)
- Pośrednicy (brokerzy) – nie posiadają fizycznie leków, więc wymagania dotyczące pomieszczeń ich nie dotyczą, ale podlegają rejestracji, a pozostałe reguły dla hurtowników stosuje się do nich odpowiednio (rozdz. 10 wytycznych)
- Firmy transportowe – działają na podstawie umowy z dystrybutorem, która obejmuje wymagania dla działalności zleconej (rozdz. 7); przewoźnik musi znać warunki transportu danej przesyłki (pkt 9.2)
Wytyczne obejmują m.in. system jakości opisany na piśmie, kontrolę temperatury i środowiska w miejscu przechowywania, kwalifikację i walidację sprzętu oraz procesów, kwalifikację i zatwierdzanie dostawców, procedury wycofań z rynku, postępowanie z produktami sfałszowanymi, transport oraz działalność zlecaną.
Kontrole graniczne i nadzór inspekcji farmaceutycznej
Odprawę celną towaru prowadzą organy celne Krajowej Administracji Skarbowej. Nadzór farmaceutyczny nad importerem sprawuje Państwowa Inspekcja Farmaceutyczna, która może przeprowadzać inspekcje w miejscach importu, sprawdzać dokumentację i pobierać próbki produktów leczniczych do badań jakościowych (art. 42 ust. 1 pkt 6 Prawa farmaceutycznego).
Kontrole mogą obejmować:
- Weryfikację dokumentacji (pozwolenie na import, certyfikaty GMP, świadectwa analityczne)
- Kontrolę warunków transportu (temperatura, wilgotność — szczególnie cold chain)
- Pobranie próbek do badań laboratoryjnych
- Kontrolę oznakowania i etykietowania
Klasyfikacja taryfowa i środki odurzające
Leki klasyfikuje się w dziale 30 Nomenklatury Scalonej (produkty farmaceutyczne, pozycje 3001–3006). TARIC pokazuje dla każdego kodu stawki i środki niecelne, dlatego kod trzeba sprawdzić przed zgłoszeniem celnym.
Środki odurzające i substancje psychotropowe podlegają odrębnemu trybowi: przywóz jest możliwy po uzyskaniu – dla każdej przesyłki – pozwolenia na przywóz wydanego przez Głównego Inspektora Farmaceutycznego oraz pozwolenia na wywóz wydanego przez władze kraju wywozu (art. 37 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii). Przywóz środków odurzających do składu celnego jest zabroniony (art. 37 ust. 8).
Cold Chain – leki wymagające kontrolowanej temperatury
Leki biologiczne, szczepionki, insuliny i wiele innych preparatów wymaga transportu w kontrolowanej temperaturze (najczęściej +2°C do +8°C lub -20°C). Import takich produktów z UK wiąże się z dodatkowymi wymaganiami:
- Rejestratory temperatury — ciągły zapis przez całą drogę transportu
- Walidowany łańcuch chłodniczy — od producenta do magazynu w Polsce
- Procedury awaryjne — udokumentowany plan postępowania przy awarii chłodnictwa
- GDP dla leków wymagających kontroli temperatury — specjalne wymagania magazynowania
Niezachowanie cold chain skutkuje odrzuceniem całej serii przez QP i koniecznością utylizacji towaru.
Co o transporcie w kontrolowanej temperaturze mówią wytyczne GDP
- Warunki przechowywania wskazane przez wytwórcę lub na opakowaniu zewnętrznym trzeba utrzymać przez cały transport (pkt 9.2) – zakres temperatury wynika z charakterystyki produktu, a nie z uniwersalnej tabeli
- Dla produktów wrażliwych na temperaturę stosuje się kwalifikowany sprzęt: opakowania termiczne, kontenery lub pojazdy z kontrolą temperatury (pkt 9.4)
- Wybór opakowania uwzględnia m.in. przewidywane skrajne temperatury zewnętrzne, maksymalny czas transportu wraz z magazynowaniem tranzytowym w urzędzie celnym oraz status kwalifikacji opakowania i walidacji kontenerów (pkt 9.3)
- Odchylenie, takie jak przekroczenie temperatury lub uszkodzenie produktu, zgłasza się dystrybutorowi i odbiorcy, a firma powinna mieć procedurę badania i obsługi takich przypadków (pkt 9.2)
Leki vs Suplementy diety – kluczowa różnica prawna
Granica między lekiem a suplementem diety jest w Polsce przedmiotem licznych sporów prawnych. Kluczowa różnica:
| Cecha | Lek | Suplement diety |
|---|---|---|
| Cel | Leczenie, zapobieganie chorobom | Uzupełnienie diety |
| Organ nadzoru (PL) | GIF + URPL | GIS (Inspekcja Sanitarna) |
| Rejestracja | Obowiązkowa (URPL) | Powiadomienie (notyfikacja GIS) |
| Pozwolenie importowe | Tak (GIF) | Nie |
| Reklama | Ściśle uregulowana | Zakaz claims zdrowotnych (Rozporządzenie 1924/2006) |
Produkty z UK sprzedawane jako suplementy diety importowane do Polski wymagają jedynie notyfikacji do GIS i spełnienia wymagań żywnościowych. Nie potrzebujesz pozwolenia GIF ani certyfikatu GMP dla wytwórcy. Więcej o imporcie suplementów: Import suplementów z UK do Polski.
Koszty odprawy celnej leków i farmaceutyków
Import leków i produktów farmaceutycznych jest odprawą specjalistyczną, wymagającą dodatkowej dokumentacji i weryfikacji. Koszty usługi agencji celnej Easy Clearance: cennik. Podane widełki są orientacyjne — dokładna wycena po przesłaniu dokumentów.
Na wyższy koszt odprawy wpływają:
- Konieczność weryfikacji pozwolenia importowego GIF przed złożeniem deklaracji
- Klasyfikacja HS produktów farmaceutycznych (Dział 30) — wymagająca znajomości prawa farmaceutycznego
- Możliwe kody licencji/pozwoleń w deklaracji celnej
- Konieczność koordynacji z inspekcją farmaceutyczną przy pierwszych importach
Stawki celne na produkty farmaceutyczne (Dział HS 30) to zazwyczaj 0% dla większości leków z uwagi na Umowę Farmaceutyczną WTO. VAT wynosi 8% dla produktów leczniczych dopuszczonych do obrotu (załącznik nr 3 do ustawy o VAT, poz. 14); dla pozostałych produktów, w tym substancji czynnych, stawka zależy od klasyfikacji.
Cło i VAT – co potwierdzają TARIC i ustawa o VAT
Według TARIC (stan na 19.10.2026) dla pozycji 3004 90 (leki, pozostałe) stawka celna wobec państw trzecich wynosi 0%, a preferencyjna stawka dla Wielkiej Brytanii również 0%. Dla takiego kodu dowód pochodzenia nie obniża więc cła, bo jest ono już zerowe. Dla innych kodów, np. substancji czynnych, stawkę i ewentualne preferencje sprawdź w TARIC dla konkretnego kodu.
Stawka VAT 8% dotyczy produktów leczniczych dopuszczonych do obrotu w Polsce zgodnie z Prawem farmaceutycznym oraz tych, które uzyskały pozwolenie Rady UE lub Komisji Europejskiej (załącznik nr 3 do ustawy o VAT, poz. 14). W przypadku pozostałych produktów stawka zależy od klasyfikacji – sprawdź ją w ustawie o VAT lub na podatki.gov.pl.
FAQ — Import leków i farmaceutyków z UK
Czy mogę importować leki z UK jako osoba prywatna?
Osoby prywatne mogą przywozić leki z UK wyłącznie na własne potrzeby, w ilościach wskazujących na użytek osobisty (zazwyczaj do 3-miesięcznego zapotrzebowania). Import komercyjny nawet jednej paczki leków bez zezwolenia GIF jest nielegalny i grozi sankcjami. Leki na receptę przywożone osobiście nie mogą być sprzedawane.
Czy certyfikaty GMP wydane przez MHRA są uznawane w Polsce?
Umowa o handlu i współpracy UE–UK (załącznik TBT-2) przewiduje wzajemne uznawanie wyników inspekcji GMP przeprowadzonych przez drugą stronę. Nie zwalnia to jednak z certyfikacji serii: zgodnie z art. 48 Prawa farmaceutycznego każda seria produktu z importu musi zostać zwolniona przez QP importera w UE.
Jaki jest kod HS dla leków i farmaceutyków?
Produkty farmaceutyczne klasyfikowane są głównie w Dziale 30 HS: 3001 (substancje gruczołów i ekstrakty), 3002 (surowice, szczepionki, produkty krwiopochodne), 3003-3004 (leki do użytku wewnętrznego lub zewnętrznego), 3006 (wyroby farmaceutyczne). Surowce aktywne (API) mogą być klasyfikowane w innych działach zależnie od składu chemicznego (np. Dział 29 — chemia organiczna). Prawidłowe przypisanie kodu HS wymaga wiedzy specjalistycznej.
Kto zwalnia serię leku zaimportowanego z UK do obrotu w Polsce?
Serię certyfikuje Osoba Wykwalifikowana (QP) importera. Zgodnie z art. 48 Prawa farmaceutycznego zapewnia ona, że każda seria produktu z importu została przebadana w Polsce (chyba że spełnione są warunki odstąpienia od badań, po weryfikacji u GIF), i certyfikuje to w rejestrze przed zwolnieniem serii do obrotu.
Komu importer może przekazać lek sprowadzony z UK?
Co do zasady importer dystrybuuje zaimportowane leki do hurtowni farmaceutycznych oraz do szpitali, czyli podmiotów leczniczych świadczących stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne (art. 42 ust. 1 pkt 2 Prawa farmaceutycznego), stosując wymagania Dobrej Praktyki Dystrybucyjnej.
Czy firma transportowa musi spełniać wymagania GDP?
Wytyczne GDP nakładają obowiązki na dystrybutora, który zleca transport: umowa z przewoźnikiem obejmuje wymagania dla działalności zleconej, a przewoźnik musi znać warunki transportu przesyłki. W praktyce musi on być w stanie utrzymać i udokumentować wymagane warunki, np. temperaturę.
Źródła urzędowe
- GIF — Główny Inspektor Farmaceutyczny
- URPL — Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych
- MHRA — Medicines and Healthcare products Regulatory Agency
- EudraGMDP — baza certyfikatów GMP — EMA, 2026
- Prawo farmaceutyczne – tekst jednolity, Dz.U. 2026 poz. 612 (ISAP)
- Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii, Dz.U. 2023 poz. 1939 (ISAP)
- Ustawa o podatku od towarów i usług – tekst jednolity, Dz.U. 2026 poz. 1263 (ISAP)
- Wytyczne w sprawie Dobrej Praktyki Dystrybucyjnej 2013/C 343/01 – EUR-Lex
- TARIC – Komisja Europejska
Disclaimer: Informacje na stronie mają charakter operacyjno-informacyjny i nie stanowią porady prawnej ani farmaceutycznej. Regulacje dotyczące importu leków są złożone i podlegają częstym zmianom. Zawsze weryfikuj aktualne przepisy z GIF i prawnikiem farmaceutycznym. Podane widełki cenowe są orientacyjne — dokładna wycena po przesłaniu dokumentów.
Zobacz też
Potrzebujesz odprawy celnej leków lub farmaceutyków?
Specjalizujemy się w złożonych odprawach importowych. Skontaktuj się z nami — doradzimy w zakresie dokumentacji i przeprowadzimy przez procedurę celną.